خوابگرد

خوابگرد http://www.khabgard.com en Copyright 2008 Thu, 11 Mar 2010 01:48:07 +0330 ASP-Rider Ver:1.63 http://www.khabgard.com http://www.khabgard.com/khabgard-title.jpg Khabgard This is an XML content feed. It is intended to be viewed in a newsreader or syndicated to another site, subject to copyright and fair use. آغاز به کار فروشگاه شهرکتاب شهید احمد قصیر (بخارست) <P align=justify><IMG alt="" hspace=5 src="http://blog.khabgard.com/images/ads/bookcityarm.gif" align=left vspace=2 border=1>فروشگاه شهرکتاب شهید احمد قصیر (بخارست) از روز <STRONG>شنبه ۲۲ اسفندماه</STRONG> آغاز به کار می‌کند. در این فروشگاه علاوه بر بخش کتاب‌ کودک و بزرگسال، بخش موسیقی و کتاب‌های خارجی نیز فعال خواهد بود.<BR><BR>این فروشگاه در ساختمان مرکز فرهنگی شهرکتاب در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم واقع شده است. ساعت کار آن نیز به مناسبت سال جدید از ۹ تا ۲۲ خواهد بود.</P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-415698366">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-415698366 http://www.khabgard.com?id=-415698366 http://www.khabgard.com?id=-415698366 «اشتها»ی سعید صیرفی‌زاده <P align=justify><STRONG>امیرحسین خورشیدفر</STRONG>: داستان کوتاه « اشتها» قرار بود روز چهارشنبه ۱۲ اسفندماه ۸۸ در صفحه‌ی ادبیات روزنامه‌ی «اعتماد» منتشر شود که روزنامه توقیف شد و این ترجمه هم منتشر نشد. این داستان، دوشنبه‌ی هفته‌ی پیش در هفته‌نامه‌ی نیویورکر چاپ شد و روی سایت مجله هم قرار گرفت. سعید صیرفی‌زاده، نویسنده‌ی امریکایی ایرانی‌تبار پیش از این داستان‌های کوتاهی دیگری در مجله‌های گرانتا و پاریس ریویو منتشر کرده است. او نمایشنامه‌نویس هم هست و پیش از این چندین نمایشنامه‌اش در سالن‌های مختلف شهر نیویورک اجرا شده است. صیرفی‌زاده در بروکلین از پدری مسلمان و مادری یهودی به دنیا آمد و و در پنلسوانیا بزرگ شد. او خویشاوند مارک هریس رمان‌نویس امریکایی ست.  صیرفی‌زاده مشاهدات خود از زندگی در نیویورک و مقاله‌های کوتاهش را در سایت ادبی <A href="http://mrbellersneighborhood.com/">Mr. Bellers Neighborhood</A> منتشر می‌کند. او هم‌چنین سال گذشته رمان اتوبیوگرافیکال  «وقتی اسکیت برد آزاد خواد شد، خاطرات یک کودکی سیاسی» را نوشت. روزنامه‌ی نیویورک‌تایمز بعد از انتشار این رمان با او گفت‌وگو کرد.<BR> <BR>داستان «اشتها» را «میلاد زکریا» به فارسی برگردانده است. از این مترجم تا کنون کتاب‌های: «فرنی و زویی» از جی .دی سلینجر، «آواز عاشقانه» نوشته‌ی جان چیور، «تی صفر» و «کمدی‌های کیهانی» از ایتالو کالوینو و « پدی کلارک» نوشته‌ی رودی دویل منتشر شده است. زکریا همچنین مجموعه‌داستانی از «یان مک ایوان»، نویسنده‌ی معاصر امریکایی ترجمه کرده که به زودی نشر نی آن را به بازار عرضه خواهد کرد.<BR><STRONG><BR><A href="http://parsgan.files.wordpress.com/2010/03/eshteha1.doc">نسخه‌ی Word ترجمه‌ی داستان «اشتها» را از این‌جا دانلود کنید.</A></STRONG></P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-1335368469">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-1335368469 http://www.khabgard.com?id=-1335368469 http://www.khabgard.com?id=-1335368469 گفت‌وگو با محمود دولت‌آبادی (علی‌اصغر سیدآبادی) <P align=justify><STRONG>جسارت صلح<BR><BR>علی اصغر سیدآبادی</STRONG>: بسیاری از فضاهایی را که محمود دولت‌آبادی  در داستان‌ها و رمان‌هایش از آن‌ها نوشته است، می شناسم و آثار او اگرچه به واقعیت‌های آن فضاها محدود نمانده است و از آن فراتر رفته است، اما برای من و همشهریانم در کنار ارزش‌های ادبی، هم‌چنان ارزش تاریخی نیز دارد. طبیعی است که به خاطر همین فضای مشترک ذهنی از آثار او بیش از هر نویسنده‌ی دیگر ایرانی لذت برده باشم. کلیدر او را در نوجوانی خواندم و یک بار نیز درباره‌ی خواندن آخرین صفحات آن نوشته‌ام. آخرین صفحه‌های کلیدر را در حالی می‌خواندم که آفتاب می‌دمید و منظره‌ی روبه‌روی من «سوزنده» بود. آنان که کلیدر را خوانده‌اند سوزنده را می‌شناسند.<BR><BR>محمود دولت‌آبادی همشهری من است، اما من او را خیلی کم دیده‌ام؛ یکی دوبار گفت‌وگوی تلفنی به ضرورت کار روزنامه‌نگاری و یکی دوبار دیدار گذرا در مراسمی و دیگر هیچ. همیشه فکر می‌کردم او را در آثارش دیده‌ام و دیگر نیازی به دیدارش نیست، اما وقتی هفته‌ی پیش با دیرکردی چندین ساله به دیدارش رفتم و دیرتر از قرار رسیدم، هم‌چنان که از دیر رسیدن شرمنده بودم، از آن دیرکرد چندین ساله نیز پشیمان بودم.  منی که او را از آثارش می شناختم، انتظار روبه‌رو شدن با نویسنده‌ای تلخ‌تر را داشتم، اما او تلخ نبود و خیلی زود گفت‌وگو گل انداخت و کشید به موضوع‌هایی که سال‌هاست، موضوع روز ماست و او از نگرانی‌اش گفت. او نگران بود، نگران آینده. او از راه باریکی می‌گفت که ایران را از برخورد نیروها و آن احتمال خطرناکی که در ذهن داشت، بیرون می‌برد، او این راه را راه جسارت صلح می‌خواند و معتقد بود که صلح، جسارت بیش‌تری می‌خواهد تا جنگ. <BR><BR>گفت‌وگوی ما درباره‌ی کتاب تازه‌ی او «نون نوشتن» بود، که مجموعه‌ای از یاداشت‌های سالیان اوست و به طور طبیعی از نظر موضوعی متنوع. این تنوع در موضوع‌های گفت‌وگوی ما هم به ناگزیر دیده می‌شود و شاید به نوعی پراکندگی نیز رسیده باشد، اما آن چه همه‌ی این پراکندگی‌ها را انسجام می‌بخشد، شخصیت نویسنده‌ای ست که روزگارش را با نوشتن از روزگار سپری‌شده‌ی چندین نسل از هموطنانش سپری کرده است. <?XML:NAMESPACE PREFIX = ASP-Rider /><ASP-Rider:more>[<STRONG>متن کامل گفت‌وگو</STRONG>]</ASP-Rider:more><BR><BR>*تفاوتی که «نون نوشتن» با دیگر زندگینامه‌ها و یادداشت‌های روزانه نویسندگان دیگر دارد، این است که حس و حال دوره نوشتنش حفظ شده است، این جور نوشتن انگار یک جور تاریخ حس و حال هم هست.<BR>بله همین آخری هم به نظرم رسید که بنویسم "احوال سالیان". شاید پای یک ورقی نوشته شده احوال سالیان. چون وقتی امروز از گذشته می‌نویسیم، حس و حال حذف می‌شود. مشمول مرور زمان می‌شود. آدم در طول زمان تغییر می‌کند و نگاهش فرق می‌کند، اما وقتی امروز از گذشته می‌نویسیم، معمولاً این تغییرات و سیر تغییرات حذف می‌شود و بیشتر از دریچه امروز همه چیز دیده می‌شود. من سعی کردم همین سیر تدریجی را که در آن مدت بوده حفظ کنم، اگر سوالی در ۴۵ سالگی بوده طرح شده و اگر سوالی هم در ۶۰ سالگی بوده مطرح شده. شاید یک نوع تاریخ حس و حال روشنفکری ایران یا بخشی از روشنفکری ایران هم باشد؟ بالاخره به تفصیل و تفسیر نه ولی به نشانه. <BR><BR>* ادامه هم دارد؟<BR>نه، من ۱۰-۱۵ سال اینها را می‌نوشتم به دلیل اینکه خیلی نگران انجام کار کلیدر بودم. وقتی که من داشتم می‌رسیدم به اوج کار و رسیده بودم، آقایان( اسفند ۱۳۵۴) من را بازداشت کردند و بردند زندان. در زندان ذهنم دچار یک اثری بود که باید انجام می‌گرفت و ناتمام مانده بود، همین کلیدر. «جای خالی سلوچ» را یک بار در زندان در طول یک هفته از شش ماه باقی مانده در ذهنم نوشته بودم و نشستم آن را نوشتم تا بعد به سراغ کلیدر بروم و بازنویسی مجلدات یک و دو آن را انجام دهم. درگیر کوشش‌های فرهنگی و اجتماعی مثل سندیکای تئاتر و کانون نویسندگان شدم. سپس در دوران انقلاب هم سخنرانی‌هایی داشتم. خوشبختانه همه این سخنرانی‌ها در« قطره محال اندیش» ضبط هستند. بعد که شروع به مجلد پنجم کلیدر کردم، فکر می‌کردم من در لحظاتی از سال باید به خودم نگاه کنم. این بود که این یادداشت‌ها را می‌نوشتم، معمولا در  پایان سال و در آستانه نوروز که برگردم و ببینم، در طول سال چه کارهایی انجام داده‌ام. طبعاً وقایعی که در زمان و در بستر زندگی خانوادگی و اجتماعی ما پدید آمده به صورت گذرا بیان شده اما همان طور که در کتاب هم گفته‌ام «باید درباره این بنویسم، درباره آن بنویسم» اما تاثیر آن موضوعات بر من عمیق‌تر و وسیع‌تر از آنی بوده که در اینجا آمده است. <BR><BR>* بخش زیادی از یادداشت‌هایی که در اینجا آمده مربوط به کلیدر است اما همان طور که نوشته‌اید و الان هم اشاره کرده‌اید «جای خالی سلوچ» را هم نوشتید. انگار این رمان راحت‌تر نوشته شده یا شما راحت با آن برخورد کرده‌اید. البته شما یک ویژگی دارید که من در میان نویسندگان دیگر آن را ندیده‌ام. آنها به گونه‌ای از نوشتن حرف می‌زنند که انگار از یک لذت صحبت می‌کنند اما شما انگار از یک رنج سخن می‌گویید. <BR>من «جای خالی سلوچ» را یک بار تا انتها در ذهنم در اوین نوشتم. آن۷-۶ ماه آخر در زندان، سلول ما را به بند ویژه منتقل کردند، در بند ویژه، هم حیاط بود و فضای بیشتری داشت و هم اشخاصی که با هم بودیم اهل این کار بودند، اهل فکر و هنر بودند. مسوولان هم در آنجا کاملاً رعایت می‌کردند. «جای خالی سلوچ» را ظرف یک هفته دچارش شدم و همه‌اش در ذهنم نوشته شد. بعد که بیرون آمدم فکر می‌کردم از دست رفت. <BR><BR>* چون در ذهن‌تان کامل شده بود؟<BR>بله، وقتی احساس کردم از دست رفته با خودم گفتم به‌عنوان یک تجربه سراغ این اثر بروم و ببینم می‌شود آن را باز آفرید و نوشت یا نه؟ به جای آنکه اثر سراغ نویسنده بیاید، من به سراغ آن بروم، رفتم و شد. انگار دوباره پدید آمد، پدید آمد، پدید آمد. من ظرف مدت ۷۰ شب پیوسته این کتاب را نوشتم. در کتاب «ما نیز مردمی هستیم» زیاد درباره آن حرف زده‌ام. چون این کتاب آسان به دست آمد، درباره‌اش کمتر نوشته شده است. <BR><BR>* یعنی از آن رنجی که در نوشتن می‌برید، خبری نبود؟ <BR> آسان به دست آمدنش این نبود که رنجی در کار نباشد. من از کودکی این پرسوناژ را در ذهنم داشتم. این اثر یک بار در زندان متولد شد و چون روی کاغذ نیامد، بازگشت به اعماق ذهن و وقتی من رفتم سراغش ظرف ۷۰ شب بیشترک آن را تمام کردم. آن را در شب‌های حکومت نظامی نوشتم، اما کلیدر در ذهن من ماجراهای دیگری داشت. <BR><BR>*بله در نون نوشتن بیشتر از همه درباره کلیدر نوشته‌اید!<BR> در کتاب «نون نوشتن» نوشته‌ام که چه ماجراهایی داشت و من چقدر باید از این موانع می‌پریدم، بدون اینکه بیندازمشان و باز هم می‌رسیدم به سر جای خودم. نویسنده برای رسیدن به چشمه‌ای که نامش کلیدر است، باید از میان نیزارها، کوه و صخره و تیغ‌ها می‌گذشت. نباید هم فکر می‌کرد این موانع چه بر سرش آورده است. یک نگرانی هم درباره مدت زمان طولانی که درگیر کلیدر بودم، داشتم: این‌که مبادا نتوانم آن را به پایان ببرم!<BR><BR>* کلیدر در واقع در دو مقطع تاریخی ایران نوشته شده است قبل و بعد از انقلاب که به نظر می‌آید باید فضا خیلی تغییر کرده باشد و فضای ذهنی نویسنده نیز تغییر کرده باشد. اما وقتی خواننده کتاب را می‌خواند، چنین احساسی ندارد. مثلاً وقتی «سلوک» را می‌خوانیم تغییر فضا از ایران به اروپا در زبانش تاثیر گذاشته و آن اغتشاش ذهنی یک مهاجر در زبانش هم تاثیر گذاشته است. ولی در کلیدر تفاوتی بین جلد‌هایی که قبل و بعد از انقلاب نوشته شده است، دیده نمی‌شود. <BR>بله نیست. تغییرات فکری و ذهنی خیلی زیاد بود، اما قدرت اثر در ذهن من خودش را حفظ کرده. شاید از آن کلیات آن در ذهن نقش بسته بود و فقط زمان اجرا داشت. باید این را بگویم که آن بخش از ذهنم که درگیر نوشتن است، عمیق‌ترین بخش ذهن من است و مسائل دیگر برایش حاشیه است. <BR><BR>* یعنی حتی عمیق‌تر از حادثه‌ای مثل انقلاب؟<BR>بله. حادثه بعد از انقلاب در آثار دیگر آمده است در کلنل و روزگار سپری شده مردم سالخورده. این هم شاید یکی از قابلیت‌های ذهن نویسنده که موضوعات را در خود ذخیره می‌کند تا هنگام بروز و آشکارشدنشان برسد.<BR><BR>* انگار کلیدر برایتان در آن سال‌ها یک پناهگاه است. انگار شما از آنچه در خیابان و شهر اتفاق می‌افتد، به کلیدر پناه می‌برید تا به مسائل روز کشیده نشوید. <BR>بله، ‌شأن و شخصیت کلیدر بود که به من اجازه نداد، سراغ مسائل روز بروم. یعنی تمرکز محض روی کار که باید انجام می‌گرفت. دیگر روحیه اجتماعی من بود، روحیه‌ای که با سپری کردن دوران زندان عقلانی شده بود. <BR><BR>* فراز و نشیب زندگی شما که گوشه‌هایی از آن در نون نوشتن هم آمده است، به گونه‌ای است که به‌نظر می‌رسد از شما باید یک شخصیت انقلابی بسازد نه یک شخصیتی که هر گاه تصمیم سیاسی و اجتماعی می‌گیرد، بیشتر روحیه اصلاح‌طلبانه بروز می‌دهید. برای کسی که از ۱۳، ۱۴ سالگی درگیر فقر و سختی زندگی کارگری است، طبیعی است که روحیه انقلابی‌تری پیدا کند، اگر هم گرایش چپ دارد... البته چپ نکند. <BR><BR>* بله <BR>اما درست می‌گویید. از ابتدای ورودم به جامعه شروع به شناختن جامعه خودم کردم. در مسائل اجتماعی و تاریخی همیشه نگاه آگاهانه داشتم. زندان بسیار از این جهت به من کمک کرد. به شناخت من از منظر تاریخ معاصر کمک کرد. من در قیاس رفتاری قرار گرفتم و متوجه شدم و دیدم من اهل این تند و تیزی‌ها نیستم. به لحاظ روحیه شخصی هم از کودکی حساس بوده ام. حتی در مباحث انقلابی یادم می‌آید یک بار به دوستانم گفتم نمی شود انقلاب بدون خون‌ریزی باشد؟!<BR><BR>* این محافظه‌کاری نیست؟ با اتهام محافظه‌کاری روبه‌رو نیستید؟<BR>دیگران هم گفتند و گفتند، اما من مطمئن بودم که آنها اشتباه می‌کنند، برای این‌که من هستم که باید مسیر زندگی‌ام را تعیین کنم، نه تعریف دیگران. برای اینکه دیگرانی که حرف‌هایی درباره شخص می‌زنند لزوما شناخت بیشتری نسبت به من از  جامعه‌شان ندارند. بیشتر خودشان را بازتاب می‌دهند. من هم علاقه‌ای به واکنش نداشته‌ام، نخواستم خودم را بازتاب دهم مگر در همین یادداشت‌ها و اول از همه برای خودم. <BR><BR>* شما از یک طرف می‌گویید که می‌خواهید جامعه را بازتاب دهید و از طرف دیگر این بازتاب محدود به روستا و حوادثی می‌شود که روستاییان می‌آفرینند. <BR>نه اینطور نیست. این نقدی است که قبلاً گفته شده، اما توجه نشده که در حقیقت جامعه ما در دوران جدید از روستاها و ایلات آغاز شد و منجر به شهرستان‌نشینی و شهر‌نشینی جدید شد. شهرنشینی فاقد روند منطقی و بدون برنامه‌ریزی لازم.<BR><BR>* شما به نحوی تاریخ مهاجرت را نوشته‌اید، مهاجرت از روستا به شهر، از شهرستان‌ها به تهران و مهاجرت به خارج در سلوک. <BR>تاریخ معاصر ما این گونه است. در «سلوک» هم، شما می‌توانید یک فصل آن را ببیند. بنابراین من نویسنده تاریخ معاصر خودم هستم. از زندگی روستایی تا مهاجرت به غرب. این منتقدان حتی «زندگی سپری شده مردمان سالخورده» را نخوانده‌اند که این طور می‌گویند. <BR><BR>* سلوک زبانش تحت‌تاثیر این مهاجرت است. آن زبان شاعرانه کلیدر در آن نیست، یک زبان به هم ریخته... . <BR>براساس روحیه و خاص موقعیت است: تقطیع، تقطیع، گسیختگی و ندانستن.<BR><BR>* اما این گسیختگی نشان می‌دهد که یک انتخاب آگاهانه است. <BR>وقتی ماجرا آغاز می‌شود آن فضا و موقعیت براساس ذهنیت نویسنده شکل می‌گیرد. آن فضا و موقعیت است که شخصیت را می‌سازد. این افراد که از محافظه‌کاری می‌گویند در حقیقت حرفی را تکرار می‌کنند که ۳۰ سال پیش هم گفته شده است. این افراد تاریخ معاصر را نمی‌شناسند و نمی‌دانند انقلاب‌اسلامی انقلاب روستاییان بود. <BR><BR>* روستاییانی که به شهر آمدند <BR>بله، روستاییانی که تمام فرهنگ خودشان را آوردند و در شهر مستقر کردند. حکومت و جغرافیایی شهری ظرفیت آن را نداشت و آماده انفجار شد. آنها تاریخ را نمی‌شناسند. ولی اگر قرار بود من بر اساس قضاوت این افراد متمرکز شوم، درست مانند این بود که به قضاوت تندروهای قبل از انقلاب مقید شوم. آنها نمی‌دانند در اندرون من چه هست، ندانستند، بعداً عریان می‌شود. وقتی قرار باشد ادبیات در یک ارتباط تاریخی بررسی شود. آن وقت در‌خواهند یافت چه کسی تاریخ یک قرن اخیر را در ادبیات نوشته است؟<BR><BR>* ادعای بزرگی است<BR>بله کارهای من این گونه است. از ایل نشینی، روستانشینی، شهرستان‌نشینی، شهرنشینی تا حرکت به سوی مهاجرت به غرب. <BR><BR>* اما انگار همه این تاریخ، تاریخ رنج است. شما تاریخ رنج نوشته‌اید. <BR>کندن، گسستن و مسیری را پیمودن  به امید در یک جایی شکل گرفتن، جز با تحمل رنج امکان‌پذیر نیست. <BR><BR>* نوشتن آن هم با رنج ممکن است؟<BR>خیلی زیاد، خیلی زیاد. من در نوشتن، همان طور که اول اشاره کردید، انگار می‌روم تا ناممکن را ممکن کنم. بنابراین برایم رنج‌بار و رنج‌آور است. <BR><BR>* آخر وقتی کار را هم تمامی کنید، باز هم از رنج حرف می‌زنید!<BR>من هرگز متاسفانه نتوانستم خرسند شوم. برای اینکه هر آنچه در این گسست و پیوست رخ داده است رنج‌وار بوده است: و من همواره پیشاپیش اسب‌های مهار گسیخته تاریخ دویده‌ام و برای شناختن آن در مسیر عبور آن اسب‌ها هم درنگی ۲۰ – ۳۰ ساله داشته ام در نوشتن. شاید هم ندانسته خواسته‌ام ریشه های زیستی خودمان را واکاوی کنم تا مسیر حرکت گم نشود، مثل همیشه.<BR><BR>* خواندن این کتاب یک جور آموزش نویسندگی است. اینکه چطور تجربه‌های زیسته را تبدیل کردید. <BR>دقیقاً نگاه من این بود. می‌خواستم تجربه‌های من برای کسانی که می‌خواستند و می‌خواهند، نویسندگی کنند باقی بماند. <BR><BR>* از تجربه صحبت کردید، سوگ‌هایی که بعد از مرگ در داستان‌های شما اتفاق می‌افتد، بسیار باشکوه است و البته آزاردهنده. تا قبل از خواندن کتاب نون نوشتن درباره مرگ برادرتان نمی‌دانستم. الان فکر می‌کنم انگار به مرگ که می‌رسید، در سوگ برادر جوانمرگتان می‌نویسید. تجربه زیسته شما این جوری به رمان راه‌یافته. <BR>حتماً این‌طور است بخصوص که جوانمرگی و سوگ در کشور ما قدمت تاریخی دارد.  از ابتدای کودکی یادم است که نسبت به انسان، حیوان و اشیا حساسیتی داشتم که در همکلاسی‌ها و دوستان من نبود. این اتفاقاتی که رخ داده است، این احساس‌ها را تشدید کرده است. ضمن‌ این‌که مثلاً به  کتاب «روزگار سپری شده مردم سالخورده» و هنوز که به مناسبت‌هایی برمی‌گردم و نگاه می‌کنم اشکم را در می‌آورد. به خصوص که در جوارش امکان شادمانی را پیدا نمی‌کنید. شما به این نکته توجه کرده‌اید که ۳۰ سال است به موسیقی گوش نکرده‌اید؟ و حالا که این به اصطلاح موزیک‌های زیرزمینی را می‌شنوید، می‌گویید اینها چیست. می‌دانید انسانی که موسیقی گوش ندهد یعنی چی، چه جور آدمی می‌تواند باشد؟ اما انگار ما قبول کرده‌ایم که موسیقی نشنویم. <BR><BR>* آقای دولت‌آبادی ادعای بزرگی است. بالاخره در همه این سال‌ها موسیقی تولید شده. خوانندگانی بوده‌اند مثل شجریان، شهرام ناظری<BR>اینها موسیقی‌هایی در مسیر اندوه هستند. منظورم موسیقی به‌عنوان حرکت‌های مواجی است که ذهن را به حرکت وادارد و انسان را به سماع بیاورند. موسیقی‌های بومی مناطق مختلف کشور توجه کرده‌اید؟ یا به موسیقی ملل دیگر؟ <BR> <BR>* پس یک نوع موسیقی بوده، اما کامل نبوده. <BR>فقط یک نوع موسیقی سنتی ما بوده است. اینها همه‌اش مرثیه و مانند است. هر آن‌چه که در حسرت و دریغ و کمال هنرمندی خوانده‌اند بار مرثیه‌وار دارد. اگر ما خوشمان می‌آید برای این است که با غبن و حسرت و  مرثیه خوگرفته‌ایم. باورتان می‌شود که شخصا با شنیدن صدای آواز شجریان گریسته‌ام!<BR><BR>* شاید هم بازتاب اوضاع و احوال‌مان بوده است <BR>بله و  بخشی از مجموعه تا پذیرفته شده است. چیزی خارج از ما نیست. همانطور که من این اندوه ‌و غم آثار خودم را توجیه می‌کنم. جای خالی یکی از عناصر مفقود را عنوان می‌کنم، فقدان شادمانی سالم. حالا شادمانی به ما رسیده که از نظر من این شادمانی از سلامت برخوردار نیست و به‌شدت واکنش عصبی است. در شرایط اجتماعی که ما جزئی از آن هستیم و دچار آن هستیم، امکان شادمان بودن و اینکه رنج‌هایمان را تنظیم با نسبتی از شادمانی و متعادل کنیم از بین رفته است. موسیقی ما در عین هنرمندانه بودن و در عین نبوغ هم‌سو با اندوه‌گساری است که همه ما به آن دچار هستیم. <BR><BR>* این اتفاق در رمان هم افتاده است. رمان هم در مسیر غم و اندوه است.<BR>جز این نمی‌تواند باشد. از کوزه همان برون تراود که در اوست. اما قصدم اشاره به فقدان خلاقیت‌های شادمانه در ذهن و روان آدمی است. آن امواج طرب. <BR>ادبیات قدیم هم همینطور بود، سراسر رنج و غم و اندوه، آثار شما هم. <BR>اینکه شما می‌گویید سراسر رنج است به این خاطر است که عواملی که باعث تعادل شود، نیست. نصف این ماه تاریک است. <BR><BR>* من مجبورم به سوال تکراری خودم که چطور نویسنده‌ای به نام محمود دولت‌آبادی که زندگی شخصی خودش پر از رنج و درد و اندوه است، می‌تواند انقلابی نباشد. من بر شخصیت شما تاکید دارم و شما از شناخت‌تان جواب دادید. من می‌گویم چطور شما توانستید به نتایج این شناخت پایبند بمانید. منظور من شخصیت بوده است. <BR>من براساس آن شناخت توانستم تعادل اجتماعی خودم را حفظ کنم. وقتی شما می‌دانید از فضایی با ۱۰ درجه بالای صفر به هوای صفر درجه می‌رسید، خودتان را برای آن هوا و دما آماده می‌کنید. من به این دلیل توانستم متعادل بمانم. اما آن چه شما بدان اشاره‌دارید، یعنی سودای خلاقیت، در ذهن من رخ می‌دهد، و اگر آن‌چنان نباشد خلق و ابداعی پدید نمی‌آید.  <BR><BR>* یعنی شما چیزهای بدتری را می‌ببینید.<BR>دیده‌ام. من خیلی پیش از اینها دیده‌ام. به نظرم یک احتمال خیلی وحشتناک در آینده ما می‌چرخد. <BR><BR>* بدبینانه نیست؟<BR>واقعاً امیدوارم بدبینانه باشد. هیچ دلم نمی‌خواهد رخ دهد. به این ترتیب انسان با شناختی که نسبت به محیط، جامعه و اطرافیانش پیدا می‌کند، می‌تواند ارزیابی کند که چه اتفاقی می‌افتد. مثلاً در ویژه‌نامه شهروند پیش‌بینی کردم این انتخابات با معضل روبه‌رو می‌شود. <BR> <BR>* بر چه اساسی؟ <BR>براساس شناختم از جامعه، حکومت و از مجموعه. این را پیش‌بینی و پیشگویی کردم و اعلام هم کردم. وقتی که مجموعه به سمتی حرکت می‌کند، فکر می‌کنی یک راه باریکی وجود دارد که این نیروهای مختلف بتوانند از کنار هم بگذرند. اگر راه باریک بسته شود، این دو با هم برخورد پیدا می‌کنند.این فهم از شناخت ناشی می شود، و دیگر این که در کدام قانون نوشته شده که هر انسان رنج کشیده ای لزوما باید انقلابی و مخرب باشد؟اشکالی دارد که رنج ما به شناخت منجر شود تا شما فکر کنید قدم بعدی چیست و مقصد کجاست؟ <BR><BR>* این راه باریک چی هست؟<BR>راه جسارت صلح. <BR><BR>* جسارت صلح؟ <BR>بله، در جامعه ما صلح جسارت بیشتری می‌خواهد. اول صلح کردن حکومت با کسانی که مخالفش هستند و دیگر آمادگی برای صلح با دنیا. این کار قدرت و جسارت بیشتری لازم دارد، تا آن کارهایی که فکر می‌کنیم جسورانه است. در همین انتخابات وقتی از من پرسیدند به چه منظور در انتخابات شرکت می کنید ، پاسخ دادم با آرزوی همبستگی ملی . قطعا فکر نمی کنید منظورم این بود که قربان صدقه هم بروند! منظورم دقیقا به اجماع رسیدن نقطه نظرهای متناظر بوده و هست ؛ اجماعی که روحیه جمعی را در بطن خود داشته باشد در عین رعایت حقوق شهروندی – کشوندی. <BR><BR>* ولی در جامعه ما صلح و اصلاح‌طلبی همیشه با سازش یکی گرفته می‌شود و سازش هم بار منفی دارد. <BR>این نگاه از چپ افراطی می‌آید. این همان نگاهی است که انقلاب اکتبر را به شکست واداشت. انقلاب اکتبر از مسیر منطقی رفت به مسیر تند و تیزی که نوعی کودتا و به دست آوردن قدرت بود. جامعه ما یا در بایستگی و ضرورت تاریخی که می گذرانیم باید از چنین جزمیت هایی عبور کند و اعتنایی به انگ های از پیش ساخته و مصنوع نکند. یک ملت حق دارد خودش را از خصومت های درونی دور کند و روی بیاورد به همگرایی مبتنی بر حقوق همگان . در غیر این صورت مسئولیت متوجه  مدیران سیاسی باقی می ماند ، چون ابتکار عمل در دست آن هاست <BR><BR>* این نگاه میان روشنفکران ما هم هست<BR>بله، من می‌گویم بهتر است سیاستمداران و دولتمردان ما از تجربه‌هایی که دیگران داشته‌اند، استفاده کنند. این چیزی است که به عقل من می‌رسد. معتقدم با جسارت و تدبیر می‌توان به سراغ صلح رفت. <BR><BR>* چرا اینقدر روی این موضوع تاکید می‌کنید؟<BR> مگر مردم ایران پدید آمده‌اند که همیشه بجنگند؟ باز و باز و باز از بازار خون خود قد بر آورند؟ مردم باید از خودشان مراقبت کنند و دولت هم مسئولیت سنگین تری در این امر بر عهده دارد. <BR><BR>* همیشه هم که مورد حمله قرار گرفته‌ایم و دفاع کرده‌ایم. <BR>بله، ما جنگ‌هایمان را کرده‌ایم. همیشه هم از دست داده‌ایم در این جنگ‌ها، غیر از این دفعه آخر. اگر قرار است این ملت را با داشته‌هایمان با فداکاری ها و جوانمردی ها به دنیا معرفی کنیم که ما داریم و معرفی شد ه ایم. این شهدای هشت سال جنگ شخصیت‌هایی مثل همت و کاظمی وصدها گمنام دیگر. این شخصیت‌ها برای عزت یک ملت کافی است. مملکت را هم حفظ کرده‌اند. ملت ما مرهون و مدیون آنها خواهند بود تا ابد. اما اگر قرار باشد این ارزش ها هم نابود شود و از دست برود، من نگران بدترین اتفاق محتمل  هستم، به همین خاطر است که می‌گویم جسارت صلح. <BR><BR>* هم در قطره محال‌اندیش و هم در گفت‌وگو‌ها و هم در صحبت‌هایتان، شما با اینکه فاصله‌تان را با سیاستمداران حفظ کرده‌اید، اما گوشه چشمی هم به سیاست داشته اید، همیشه هم در بزنگاه‌ها حضور داشتید و تصمیم‌هایتان مورد انتقاد هم قرار گرفته است. چرا گاهی نمی‌توانید فاصله بگیرید از سیاست؟<BR>به خاطر منافع ملی. هر انسانی در جامعه خودش نسبت به منافع ملت و مملکت خودش مسوولیت دارد. نویسنده هم به‌عنوان یکی از آحاد جامعه وظیفه دارد – اگر لازم شد- خودش را به نفع مردمش و کشورش بشکند. <BR><BR>* یعنی این موضع‌گیری‌ها خودشکنی است؟ مثلاً حمایت از هاشمی در انتخابات خودشکنی بود برایتان؟<BR>از نظر دیگران بله. از نظر خودم اصلاً. کاملاً خردمندانه بوده است. رای دادن من به آقای هاشمی کاملاً خردمندانه بوده است، شما ببینید! نظر عده‌ای این است که مثلاً آقای ایکس بسیار برده است خورده است و...امانظر من این است که در مسیر تاریخ و تجربه شخصیت هایی البته با هزینه های سنگینی که همه ما مردم پرداخته ایم ، ورزیده شده‌اند. حالا باید این ورزیدگان به ما خدمت کنند. حالا باید این  ورزیدگی‌شان در خدمت ملت و مملکت باشد. بهانه‌ای نباشد که آدم‌های خبره و توانا از میدان بیرون بروند. از نفی شدن و کنار گذاشتن شخصیت‌هایی مثل خاتمی و هاشمی و روحانی چه سودی آحاد مردم می‌برند؟ در حالی که ما طلبکار آن ها هستیم. کنار گذاشتن آنها به مردم آسیب می‌رساند. مگر من عاشق چشم و ابروی کسی هستم؟ من از این مسیر رشد ، پختگی و نخبگی حمایت می‌کنم و اهمیتی ندارد که دیگران چه می گویند. اگر لازم شده جایی خود را هم بشکنم، شکانده‌ام. نظر معدود افرادی چه اهمیتی دارد؟ قضاوت نهایی با زمان است. در سخنرانی های دوران انقلاب  هم برخی از جوانان تند و تیز یک بار جلسه را ترک کردند ، چند سال بعد آمدند و حضورا به رفتار نادرست خود اذعان کردند. <BR> <BR><BR>* یک جاهایی چنین انتخاب‌هایی جنبه اخلاقی هم پیدا می‌کند. اینکه آدم خوبی‌های حتی کوچک دیگران را هم ببیند و گرفتار مطلق‌گرایی و همه یا هیچ نشود یکی از بخش‌هایی که در کتاب‌تان این جنبه اخلاقی را نشان می‌دهد، آن جایی است که برای گرفتن مجوز از مسجدجامعی و خرمشاهی و فریدزاده قدردانی می‌کنید و پاسخی به کسانی که این قدردانی را نمی‌پسندند، می‌دهید. <BR>آنها تاریخ را نمی‌شناسند. نمی‌دانند کسانی هم چون مسجد‌جامعی، خرمشاهی، فریدزاده و امثالهم در تاریخ کهن ما نقش‌های بسیار مهمی داشته‌اند. و آن ها در تاریخ معاصر هم نقش بسیار مهم سنتی خود را ایفا کردند. حتی شخص دکتر خاتمی هم که در آن ایام وزیر ارشاد بود ،چنین جنبه و نگاهی داشت و اگر از او نام نبرده ام در آن یاداشت از جهت صدارت ایشان بود و احتمال سوء تفاهم.<BR><BR>* در همان مقاله نوشته بودید که قرار بود بخش‌هایی از کتاب اصلاح شود و شما موافقت کرده بودید و گفته بودید بهتر است کتاب در تاقچه خانه مردم باشد. این سازگاری... <BR>روحیه‌سازگاری نیست، روحیه منطقی است. من به آن نکته که اشاره شده بود واقف نبودم. او مرا آگاه کرده است من خیلی هم از او آقای فریدزاده ممنونم. <BR><BR>* از آنها به‌عنوان مسلمانان قدیمی یاد می‌کنید <BR>اما اینها به‌عنوان یک قشر اجتماعی همیشه نقش لولایی را داشته‌اند که «در» بر پایه خودش بچرخد در فرهنگ و ادب ایران و این خیلی مهم است. اگر این گونه شخصیت‌ها نبودند شاید ممکن بود حافظ و شاهنامه به دست ما نرسد. مثلاً دولت غزنوی کور نیست که نداند فردوسی چه کار می‌کند، پس چه کسی شاهنامه را نگه می‌دارد؟ یا شخص عزیزی مثل حافظ . چه کسی به او راه نشان می دهد برای رهایی از آن مهلکه تفتیش عقاید ؟ نه مگر یک مرد روحانی؟<BR><BR>* یکی از اعضای همان دولت؟<BR>بله از همان وابستگان حکومت های وقت ، بنابراین من به کسانی که اسم بردم و امثال ایشان که همیشه بوده اند در تاریخ ما این طوری نگاه می‌کنم. این افراد در تاریخ ما که همواره تاریخ استبدادی بوده، نقش بسیار عمده‌ای داشته اند. نقش امکان انتقال فرهنگ از هنرمند و متفکر به جامعه با ملاحظات و انعطاف لازم. <BR>شاید خیلی‌ها به ابن‌سینا ایراد بگیرند که رفته و نان مفت علاءالدوله را خورده و رساله علایی نوشته است، ولی من می‌گویم کاش ده تا رساله علایی می‌نوشت به آن زبان زیبای فارسی که ابن‌سینا نوشته است. این را برای این مساله می‌گویم که در جامعه همه یا هیچ مطلق دیدن یک جور جزمی نگری است. من از زندگی آموخته‌ام که نباید مطلق نگر باشیم. بدیهی‌است تجربه ‌های من می گویندهمیشه رنگ تیره غلیظ تر و بعضا به شدت غلیظ بوده، اما نویسنده چه کند جز روایت آن و اعتراضات به هنگام و در عین حال استقبال کردن از احتمال بهروزی؟ نویسنده که نمی تواند اول دنیا را عوض کند و بعد.... <BR><BR>* و مورد انتقاد هم واقع شدید؟<BR>بله،خیلی شنیده ام ،اما اطمینان ندارم چنان اشخاصی قابل ملاحظه باشند، ملاک زندگی و سخن هر انسانی کار و زندگی اوست و البته چنین شخصی که من هستم ، باید تاوان نقطه نظرهایم را بپردازم که پرداخته ام به بهای "مطلقا در هیچ طرف نبودن" و در عین حال توجه داشتن به آن چه درست انگاشته‌ام. در هیچ طرف نبودن و از حقیقت هر طرف دفاع کردن در عین حال انتقاد و اعتراض داشتن خیلی تاوان می‌طلبد و من تاوان داده‌ام. <BR><BR>* یعنی انقلابی بودن کار آسان‌تری است؟<BR>آسان‌تر است. تحمل این که ۳۰ سال و ۲۰ سال قبل از آن به یک آدم انگی بزنندو این آدم بداند که آن انگ نارواست و تحمل کند آن انگ را و بیگانه از مجموعه ملت و مملکتش در انزوا بماند،این تاوان دادن نیست؟<BR>شما می دانید که مثلا ۳۵ سال است از دانشگاه اخراج شده ام و مثلا بیمه خویش فرما هستم؟ سبک ترین جنبه هایش را ذکر می کنم !اما باز هم...مثلا زمانی در کشور ما می‌گفتند این کتاب سرخ مائو است و کتاب سرخ در ایران ممنوع هم نبود، چون ایران مشکلش با روسیه بود تا چین. اما من گفتم این کتاب را نمی‌خوانم، چون انقلابی که فقط یک کتاب داشته باشد، نباید آن را خواند. <BR><BR>* حسی که نسبت به کارها و آثار شما در ذهن من مانده این است که زن‌ها شخصیت مهمی دارنددر آن ها،اما.. <BR>بله متشخص هستند. <BR><BR>* اما در کتاب نون نوشتن شخصیتی که از مادرتان می‌دهید در قیاس با پدرتان این تشخص را ندارد. <BR>مادر من خیلی مهربان بود. این مادر مهربان به خاطر ما پیر شد و مرد. مهربانی‌اش از حد تصور بیرون بود، اما ذهن بسته‌ای داشت، در حالی که پدرم ذهن بازی داشت. من مطمئن هستم اگر پدر من امکان پیدا می‌کرد، یک شخصیت نخبه می‌شد، در هر زمینه ای که پیش می رفت. <BR><BR>* با این همه در نون نوشتن وقتی درباره مادرتان حرف می‌زنید، خیلی صادقانه و بدون تعارفات مرسوم ایرانی حرف می‌زنید و اتفاقاً به نظرم یکی از بخش‌های با اهمیت کتاب هم هست. <BR>بله این چیزها مربوط به پایان عمر آن عزیزان من است و گرفتاری‌های من در آن زمان. برادرم گذاشته رفته است و خانواده را گذاشته اینجا. خواهرم، تنها دختر خانواده قبل از او گذاشته رفته. منی که درگیر چنان رمانی هستم، این همه گرفتاری فرهنگی و اجتماعی و طرد و نفی برایم باقی مانده است و یک سلسله مسائل دیگر که هز جزء آن خودش کتابی است نانوشته!  <BR><BR>* در واقع حس آن لحظه گرفتاری شماست. اما در نقدهایی که بر آثارتان نوشته‌اند برخی از زن‌ستیزی در آثار شما حرف زده‌اند. <BR>اشتباه می کنند یا غرض ورزی  و نه من اینها را نگاه نمی‌کنم.این افراد متوجه نیستند که دولت‌آبادی نخستین کسی است در ادبیات معاصر که به زن تشخص هم شان زن داده است. شما کجا دیده‌اید مرگان و زیور را جز در آثار دولت آبادی؟ بلقیس را کی آفریده است؟ این اشخاص یا هنوز به مقوله شخصیت و کاراکتر در داستان نویسی واقف نیستند یا خودشان را می‌زنند به کوچه علی چپ. صادق هدایت که معلم همه ماست می‌گوید اگر نویسنده شخصیت به معنای کاراکتر داشته باشد همه چیز دارد، اگر نداشته باشد هیچ کاری نمی‌تواند بکند. <BR><BR>* این ذهنیت شما درباره زنان از کجا آمده است؟ <BR>من در مسیر زندگی‌ام با زنانی برخورد داشته‌ام، در کار در مزرعه در زندگی‌هایی که به شهرها مهاجرت کرده‌اند. این مسائل کوچکی نبوده است که آنان تاب آورده‌اند و با آن کنار آمده‌اند. بچه‌هایی که همه تبدیل شدند به نیروی مقاومت در برابر دیکتاتوری ، آن ها که  به جبهه‌ها رفتند همه را این مادران پرورش داده بودند. ای بسا که در عین تنگدستی هم پرورش داده بودند. <BR><BR>* ولی بحث حقوق زنان مطرح نیست، این زنان همیشه خود را فدای دیگران کرده‌اند <BR>همیشه حقوق خودشان را تفویض کرده‌اند <BR><BR>* این ایراد نیست؟<BR>این موقعیت است. برای گذر از این موقعیت باید آن را بشناسیم. نه آن که براساس یک سری اصول پیش ساخته بخواهیم ادبیات یک جامعه هنوز نیمه روستایی  شهرنشین  را محک بزنیم. جامعه‌ای که هنوز شهری نشده است. در تهران زندگی می‌کنیم، اما در یک شهر زندگی نمی‌کنیم. اینجا یک دهکده باد کرده و ورم کرده است. هر چقدر هم آقای شهردار و دیگر همکارانشان بر سروکله خودشان می‌زنند تا راه برون رفتی برایش پیدا کنند، باز هم موفق نمی‌شوند.آن همه تلاش های شهردار پیشین هم به بار نهایی ننشست ، مانع شدند. چون این شهر یک ده بزرگ است. و مردمان هنوز با خلق و خوی و معیارهای کهن در شهرها زندگی می کنند.واکنش های عصبی –افراطی جوانان عملا چیزی نیست جز برخورد با همان معیارهای کهن و ناساز با زندگی دوره جدید. آن وقت اگر بخواهند با معیاری که از جای دیگر آورده‌اند بگویند آثار فلانی زن‌ستیز است، این از همان آهنگ‌هایی است که قبلاً زده‌اند. اما زنان، آثار من را خیلی خوب می‌خوانند. بیشتر خوانندگان من زن هستند. اگر زن‌ستیز است چرا آنها می‌خوانند؟ یک بار در شهری در آمریکا صحبت داشتم در همین مضمون. آن جا گفتم و این جا هم می گویم حقوقی که از زن در ایران ضایع شده ، اول از همه حق "کار"است. زن هم مثل مرد با "کار" و حضور فعال در تولید است که به نخستین سکوی آزادی و استقلال فردی می رسد و به خواست های دیگر خود دست پیدا می کند. اما در یک نظر کلی حتما باید بیاورم که پیش از آن که این مدعی باب شود ، من به روشنی نوشته ام که زن نیمی از اندام جامعه است، فرو داشتن آن در کنج خانه یعنی فلج کردن نیمی از اندام بشری. در حدود ۳۰ سال پیش من این مطلب را نوشته ام .نگاه کنید به کتاب "ما نیز مردمی هستیم"<BR><BR>* شما از پدرتان می‌گویید که اگر موقعیتی برایش پیش می‌آمد نخبه می‌شدند. اما شما را هم کسی در این مسیر قرار نداد. خیلی از نوجوانانی که می‌آمدند کارگری مسیر دیگری می‌رفتند یا برمی‌گشتید دولت‌آباد چه اتفاقی برایتان افتاد؟<BR>یکی روحیه و تخیل من بود و دیگری جبر اجتماعی. من از ابتدا روحیه بسیار حساس و پر عطوفتی داشتم و خیال‌پردازی می‌کردم. حس کردم ذهن من در این ده جا نمی‌گیرد. حرکت کردم، جبر اجتماعی هم کمک کرد. ما مجبور بودیم از ده برای کار بیرون بیاییم. من آمدم بیرون که کار کنم. بیرون آمدم که خدمتی به پدر و مادر بکنم، اما ذهن من که از من جدا نبود. من به آدم به‌عنوان ارزش نگاه می‌کردم. به رفتارها، به موقعیت‌ها نگاه می‌کردم و به نوع برخورد با خودم توجه داشتم. اینها در ژن آدم است. به هنر نمایش علاقه داشتم. <BR><BR>* اصلاً چطور می‌توانستید نمایش را بشناسید؟ <BR>نمایش را از قبل تجربه کرده بودم، در تعزیه‌ها زندگی کرده بودم. در شرنگ‌ها بودم. <BR><BR> * اینها در رمان‌هایتان بازتاب داشته است.<BR>علاقه‌مند بودم به کسانی که آواز می‌خواندند. به درویش‌هایی که صدای خوبی داشتند. به نوازنده‌هایی که به ده می‌آمدند، نزدیک می‌شدم و پشت صحنه‌هایشان می‌رفتم و بدون شک در آثارم تاثیر داشته است. و مهم تر از همه من شیفته زندگی ، شادمانی و آدم ها بودم. <BR><BR>* در واقع شروع کرده بودید. <BR>این‌قدر به کار نمایش عشق و علاقه داشتم که به هر ترتیبی بود خودم را به تهران رساندم تا بتوانم در تئاتری مشغول شوم. وقتی وارد تئاتر شدم فهمیدم باید کتاب بخوانم. این اولین باری نبود که به ادبیات می‌پرداختم. در هنگام نوجوانی در سبزوار همیشه از زیر پله‌ی دکه روزنامه‌فروشی فیروز کتاب اجاره می‌کردم. می‌دانید من در ده که بودم چند بار امیر ارسلان را خوانده‌ام؟ این کتاب را تا صبح می‌خواندم. این بدان معناست که ذهن می‌خواهد کاری انجام دهد. یا از این خانه به آن خانه می‌رفتم تا ببینم چه کتابی دارند. می‌گفتند قرض نمی‌دهند. می‌گفتند اگر کسی کتاب قرض بدهد یک دستش را باید قطع کرد و اگر پس بدهد دو دستش را. با این مشکلات کتاب گیر می‌آوردم و می‌خواندم. بعد که به سبزوار آمدم با مجله‌ها آشنا شدم. سر کلاس ابتدایی ده ، مدیر دبستان ما مرحوم ابوالقاسم زمانی یک مجله آورد و گفت این مجله است. در شهر تهران در می‌آید. آن موقع اصلاً نفهمیدم یعنی چی؟ بعد آمدم با آنچه که در مجلات نوشته می‌شد آشنا شدم. وقتی ذهن پویاست کار خودش را انجام می‌دهد. ضمنا مقوله مهم ژن و حافظه ژن را هم نباید دست کم گرفت!<BR><BR>* سخت‌جانی هم البته باید باشد<BR>بله وقتی فهمیدم که باید جان بکنم تا راه را پیدا کنم. آن وقت دیگر مقوله اراده بود و اینکه کاری را که می‌خواهم را باید انجام بدهم و آن کار چیزی نبود ،مگر ابراز و آشکار کردن ذخیره های ژن در آراستگی همان چه هنر و ادبیات می نامیم. <BR><BR>* این ارزشی که در کتاب‌هایتان به کار کردن می‌دهید، کار یدی به قول معروف حتی از کجا می‌آید؟ در نون نوشتن از پدرتان نقل می‌کنید که آن چه مرد را می‌سازد کار است. <BR>من همیشه سعی می‌کردم آن قدر کار کنم که کارفرما در همه عرصه‌ها نه‌تنها خوشحال، بلکه شرمنده شود. ۱۴-۱۳ ساله بودم و با کسانی سر زمین کار می‌کردم که معدل سنی‌شان بیست و یکی دو سال بود. من برای اینکه پیشخدمتی شان را نکنم حاضر شدم با آنها کار کنم. به شأنم برمی‌خورد که نان و چایی به کارگر ها بدهم. این را برای شما شرح می‌دهم، شاید هم جایی نوشته باشم. مثلاً صاحب زمین پنج ساعت آب می‌خرید در خشکسالی  و شما باید کمر خم مسیر آب را باز می کردید. من این مسیر را شانه به شانه ۱۴-۱۵ کارگر ورزیده با بیل کندم - شیار زدم- و جلو رفتم تا پایین زمین که شیب ملایمی داشت . وقتی به پایان راه رسیدیم یک نفر غش کرد، اما من غش نکردم. سعی کردم غش نکنم و نیافتم زمین. ایستادم و برگشتم سر آلونک. به این ترتیب همیشه سعی کرده ام بر کار پیروز شوم، چون معتقدم آن چه انسان را می‌سازد کار است.و آن چه به انسان معنا می‌بخشد کار است، و در آرایش و پیرایش آثار خود هم نه کم تر از آن چه از شاخه های گوناگون هنری  و از کتاب ها آموختم ، از کار آموختم و از کار آموختم.</P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-1956683845">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-1956683845 http://www.khabgard.com?id=-1956683845 http://www.khabgard.com?id=-1956683845 خدایا! یاری‌مان ده مراقب باشیم که مراقب نباشیم <P align=justify>بسیار مسرورم که نه سال پیش، پیش‌بینی کردم رمان یگانه‌ی «نیمه‌ی غایب» رمانی تاریخ‌ساز خواهد شد. ده سال از انتشار این رمان می‌گذرد و بد ندیدم نقدی را که بر آن نوشتم (و شرحش را پیش از این در این <A href="http://www.khabgard.com/backwin/?id=1135630404">‌مطلب</A> داده‌ام) و در مجله‌ی «ادبیات و فلسفه» چاپ شد، بازنشر کنم. فقط این توضیح را اضافه کنم که هر جا از (ن.غ ص) استفاده کرده‌ام، منظورم شماره‌ی صفحه‌ی این رمان با این مشخصات «سناپور، حسین/ نیمه غایب/ نشر چشمه/ چاپ دوم ۱۳۷۹» است.<BR><BR>عنوان به ظاهر متناقض‌نمای این متن جان‌مایه‌ی اصلی رمان «نیمه‌ی غایب» نوشته‌ی «حسین سناپور» است. در پس پشت این رمان چنان تلاش عظیمی برای فروکاهیدن از فرازهای روایت آشکار است که رمان نوشتن را کاری ساده و آسان می‌نمایاند. رسیدن به چنین جایگاهی نیازمندِ درونی کردنِ هم‌وزنیِ دو عامل دانایی و توانایی است. متأسفانه در پهنه‌ی ادبیات داستانی ما همواره سنگینی کفه‌ی ترازو به یک سمت بوده است. برخی توانا در نگاشتن هستند اما کمتر دانا نسبت به رمان به عنوان یک ارگانیسم زنده، و عده‌ای به وجوده مختلف رمان دانایند ولی ناتوان در فرآوری آن به مثابه‌ی یک اثر هنری.<BR><BR>:: <STRONG><A href="http://parsgan.files.wordpress.com/2010/03/nimeghayeb.pdf">دانلود متن کامل با فرمت Pdf<BR></A></STRONG>:: <STRONG><A href="http://parsgan.files.wordpress.com/2010/03/nime_ghayeb.doc">دانلود متن کامل با فرمت Word</A></STRONG></P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-284373883">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-284373883 http://www.khabgard.com?id=-284373883 http://www.khabgard.com?id=-284373883 پاس‌وران و صاحبان محتوای کشور! <P align=justify>از روز سه‌شنبه که نیروی انتظامی <STRONG><A href="http://www.iribnews.ir/VmkNews.aspx?ID=V651772">اعلام کرده</A></STRONG>، از این به بعد در<SPAN class=BlackText id=BaseMasterPage1__ctl0__ctl4_Label2> سراسر کشور به جای واژه‌ی «پليس» از واژه‌ی «پاس‌ور» استفاده می‌شود، بنا به طبع طناز ایرانی‌ها به وفور می‌بینیم که مردم با چسباندن «پاس» و «ور» به هم و خواندن آن به‌سان «پاسور»، چه شوخی‌ها که نکرده‌اند و چه بازار خنده‌ها که راه نینداخته‌اند! بسیار پیش آمده که مردم در مقابل یک‌واژه‌ی جدید در برابر واژه‌ای که سال‌ها به کار برده‌اند، مقاومت یا طنازی کرده‌اند؛ اما این بار ماجرا کمی فرق دارد.<BR><BR>یکی آن که مصداق واژه‌ی جدید، «پلیس» است که در نه ماه اخیر، بار عاطفی بسیار متفاوتی برای جامعه‌ی ایران پیدا کرده و می‌توان حس کرد که غلظتِ این خنده‌بازار، ریشه در واکنش درونی ایشان به مصداق ماجراست. دیگری این که آن‌چه دست‌مایه‌ی طنازی و هجو‌های این‌چنینی شده، قرابت شکلی کلمه‌ی «پاس‌ور» با چیزی ست که دقیقاً از منظر پلیس ایران، هم نمونه‌ی سنتی و دیرپای یک کالای غیرقانونی ست و هم از نگاه تعصب‌آمیز متشرعان، آلت «قمار».<BR><BR>مقصودم این است که اکنون ما با صرفاً مقاومتِ همیشگی و معمول در برابر یک واژه‌ی جدید روبه‌رو نیستیم، بل‌که این واژه، با گویشی متفاوت که قطعاً در میان مردم رواج خواهد یافت، به‌خودی خود تعریف جدیدی از نگاه مردم به پلیس ایران به دست خواهد داد که دیگر هیچ تناسبی با اقتدار، پاس‌داشت قانون و نظم و امنیت‌بخشی نخواهد داشت! [<STRONG><A href="http://www.iribnews.ir/VmkNews.aspx?ID=V651772">متن کامل خبر را حتماً بخوانید</A></STRONG>]<BR><BR>از این که بگذریم، دیروز هم خواندم که قرار است یک طرح بزرگ اینترنتی اجرا شود که «ظاهراً» کار خوبی به نظر می‌رسد و کاری به جزییات آن ندارم، ولی اسم این طرح را خودتان بخوانید و لبخند بزنید: <SPAN class=news_title id=Newsdetails2_lblTitle dir=rtl name="lblTitle">پورتال طرح «<A href="http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1043816">کنسرسیوم <STRONG>صاحبان محتوای کشور</STRONG></A>» راه‌‌اندازی می‌شود.<BR><BR><STRONG>پی‌نوشت</STRONG>:<BR>دقیقه‌ای پس از انتشار این متن، متوجه شدم که حدود یک ساعت پیش این خبر منتشر شده که واژه‌ی «پاس‌ور» که با پیشنهاد نیروی انتظامی به تصویب آیت‌الله خامنه‌ای رسیده بود و اعلام عمومی شد، پس از نامه‌ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی به رهبر، از دور خارج شد و قرار شد به جای پلیس، همان پلیس گفته شود.<BR><BR><BR></P> <DIV class=posttext> <P align=justify><EM>:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::<BR></EM>خوابگرد و لینکده‌ی آن را در <STRONG><A href="http://www.google.com/reader/">گوگل‌ریدر</A></STRONG> بخوانید.<BR><BR><A href="http://www.khabgard.com/rss.asp"></A>آدرس فید مطالب خوابگرد<BR><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/farsiblog">http://feeds.feedburner.com/khabgard/farsiblog</A><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/"></A><BR><BR>آدرس فید لینکده‌ی خوابگرد<BR><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/linkade">http://feeds.feedburner.com/khabgard/linkade</A></P></DIV></SPAN></SPAN><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-130611227">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-130611227 http://www.khabgard.com?id=-130611227 http://www.khabgard.com?id=-130611227 پژوهشگران معاصر ایران <P align=justify><STRONG><IMG alt="" hspace=5 src="http://blog.khabgard.com/images/ads/bookcityarm.gif" align=left vspace=2 border=1>مجموعه‌ی سیزده جلدی پژوهشگران معاصر ایران</STRONG>، مجموعه‌ای است که در آن به صورتی مستند و شیرین به تحلیل و بررسی احوال و آثار سی‌وچهار پژوهشگر معاصر ایرانی از محمد قزوینی تا احمد تفضلی پرداخته شده و اطلاعات دقیق و جامعی را به دست می‌دهد. این مجموعه به همت <STRONG>هوشنگ اتحاد</STRONG> سامان یافته و انتشارات فرهنگ معاصر آن را منتشر کرده است.<BR><BR>نشست هفتگی شهرکتاب در روز <STRONG>سه‌شنبه ۱۸ اسفند</STRONG> ساعت ۱۶:۳۰ به نقد و بررسی این مجموعه اختصاص دارد که با حضور <STRONG>کامران فانی، سیدعلی آل داوود، مجتبی بشردوست و هوشنگ اتحاد</STRONG> در مرکز فرهنگی شهرکتاب واقع در خیابان شهیدبهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود و ورود برای علاقه‌مندان آزاد است.</P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-1242804636">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-1242804636 http://www.khabgard.com?id=-1242804636 http://www.khabgard.com?id=-1242804636 آه از این عکس بودار! <P align=justify>تحریریه‌ی «اعتماد» ساعتی پس از توقیف روزنامه‌شان این عکس امیدبخش تاریخی را گرفته‌اند. به لبخندها و دست‌ها و نگاه‌ها خوب بنگرید. این عکس بدجوری بوی الرحمانِ توقیف‌کنندگان را می‌دهد!<BR><BR><A href="http://www.tahavolesabz.com/new_show.php/668"><IMG alt="" hspace=0 src="http://parsgan.files.wordpress.com/2010/03/toghif_etemad_s.jpg" align=baseline border=1></A><BR><BR><EM>برای دیدن عکس در اندازه‌ی بزرگ‌تر روی آن کلیک کنید. عکس از امیرحسین حاجبیان<BR><BR><BR><BR>:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::<BR></EM>خوابگرد و لینکده‌ی آن را در <STRONG><A href="http://www.google.com/reader/">گوگل‌ریدر</A></STRONG> بخوانید.<BR><BR><A href="http://www.khabgard.com/rss.asp"></A>آدرس فید مطالب خوابگرد<BR><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/farsiblog">http://feeds.feedburner.com/khabgard/farsiblog</A><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/"></A><BR><BR>آدرس فید لینکده‌ی خوابگرد<BR><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/linkade">http://feeds.feedburner.com/khabgard/linkade</A></P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-631898483">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-631898483 http://www.khabgard.com?id=-631898483 http://www.khabgard.com?id=-631898483 عیار ۱۴، نفس عمیق، پرویز شهبازی <P align=justify><IMG alt="پوستر فیلم عیار ۱۴ ـ پرویز شهبازی" hspace=10 src="http://parsgan.files.wordpress.com/2010/02/ayar14.jpg" align=left vspace=5 border=1>اگر «نفس عمیق» <A href="http://www.shahbazifilm.com/">پرویز شهبازی</A> را دیده باشی و دوست‌اش داشته باشی، با تماشای «عیار ۱۴» کمی گیج می‌شوی. که چطور باید این فیلم را دوست بداری، بی آن که حواس‌ات به «نفس عمیق» باشد. شهبازیِ «مسافر جنوب» و «نجوا» با فیلم «نفس عمیق» کارگردانی خلاق و باهوش جلوه کرد که نه فقط پای اثرش که در جزء‌جزء فیلم‌‌اش «امضای شخصی» می‌گذارد. و مشکل فقط این است که «عیار ۱۴» فیلمی ست که امضای شهبازی را بیش‌تر در «اجزای» خود دارد تا «پای» آن.<BR><BR>«عیار ۱۴» فیلمی ست پر از ظرافت و خلاقیت هم در فیلمنامه هم در فضاسازی هم در شخصیت‌پردازی و هم در کارگردانی، اما «مضمون» کلی فیلم چیزی نیست که بشود آن را در ردیف دغدغه‌های به تعبیری روشنفکرانه و به تعبیر دیگر و درست‌تر، «امروزی» قرار داد. همین است که امضای شهبازی را از «پای» فیلم برمی‌دارد. و همین است که برای لذت بردن از فیلم او باید بی‌خیال نام سنگین شهبازی‌ای بشویم که دوست داشتیم بعد از نفس عمیق ببینیم. «عیار ۱۴» یک فیلم قصه‌پرداز کاملاً تکنیکی و تا حدی حتا «مکانیکی» ست. همان چیزی که سبب می‌شود احساس متناقضی در تماشاگر دل‌بسته به شهبازیِ «نفس عمیق» ایجاد شود. اما از این احساس که فاصله بگیریم و «عیار ۱۴» را به اصطلاح طلبگی «بماهُوَ عیار ۱۴» تماشا کنیم، راه برای کشف قدرت و خلاقیتی که در اجزای این فیلم موج می‌زند، به‌سادگی باز می‌شود.<BR><BR>شهبازی خودش پیش‌تر گفته بود این فیلم «درامی مردانه» است. اما عنصر «شر» در این درام مردانه به رغم همه‌ی قدرتِ عظیمی که در شکل‌گیری داستان و خصوصاً پیشرفت آن دارد، به دست شهبازی و به‌مرور، هویتی برعکس می‌یابد و عاقبت به جایی می‌رسد که خیر و شر جا عوض می‌کنند و «فروتن» که به قاعده باید همسایه‌ی عطوفت‌خانه‌ی تماشاگر باشد، جایش را به «دیرباز» می‌دهد که با آن شمایل کلاسیکِ «بدمنی» جان تماشاگر را می‌گیرد تا مبادا سانتی‌متری به او نزدیک شود! این اتفاق فقط در داستان نمی‌افتد. شهبازی این توانایی را دارد که بتواند با به‌کارگیری آن فضای عجیب برفی که انگار آینه‌ی نوپرداز بیابان‌های یک‌دست سینمای وسترن است، و با حفظ فاصله‌ی تماشاگر با «دیرباز» و نمایش رفتاری که در انتهای فیلم همه معنای جدیدی می‌یابند، به چنین موفقیتی در خلق «‌اشتباهی‌ترین بدمن» سینمای ایران دست یابد.<BR><BR>از آن سو، شخصیت اصلی فیلم  و ظاهراً خوب ماجرا در فرار نیم‌روزی خود چنان از دل تماشاگر می‌گریزد که عاقبت تلخ او هیچ احساس رقتی در تماشاگر برنمی‌انگیزد! و شهبازی این هوشمندی را هم دارد که هم آغاز فیلم را ساختارشکنانه با حمل جنازه‌ی فروتن آغاز کند، هم پایان‌بندی فیلم را آن پلان طولانی چشم‌نواز بگذارد تا لذت کشف چگونگی پایان درگیری «فروتن» با خود و نه با «دیرباز»، بر جان تماشاگر بنشیند و رسوب کند. <BR><BR>«عیار ۱۴» آکنده است از جزییاتی دقیق، زیبا، خلاقانه و لذت‌بخش با امضای پرویز شهبازی. از فضای مبهوت‌کننده‌ی برفی فیلم و رابطه‌ی عاشقانه‌ی شخصیت اصلی گرفته تا حتا دیالوگ‌هایی که هم نگارش و هم اجرای واقع‌گرایانه‌ی آن‌ها یکی از مهارت‌های اصلی شهبازی ست. گیرم که امضای شهبازی «پای» مضمون فیلم نباشد. ولی آیا نمی‌شود ریشه‌ی همین را هم در ساختار ممیزی سینمای ایران جست که کارگردانی مثل او را وامی‌دارد از میان چندین سوژه و فیلمنامه‌ی نزدیک‌تر به دنیای ذهنی شهبازی، فیلمنامه‌ای را دست بگیرد که فقط به او اجازه‌ی قدرت‌نمایی تکنیکی در قصه‌پردازی خلاقانه با لحن و زبان خاص او می‌دهد؟ «عیار ۱۴» ادامه‌ی «نفس عمیق» نیست، ولی ادامه‌ی قدرتمند پرویز شهبازی در فضای کنونی سینمای ایران است.<BR><BR>این را هم دلم نمی‌آید نگویم که این فیلم یکی از طلایی‌ترین دیالوگ‌های سینمای ایران را دارد. کامبیز دیرباز روبه‌روی پوریا پورسرخ نشسته. هم‌دیگر را نمی‌شناسند. دیرباز می‌گوید: «بهترین لحظه‌ی زندگی‌ت همینیه که توش هستی و مهم‌ترين آدم زندگی‌ت همينيه که جلوت نشسته.»<BR><BR><BR><EM>:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::<BR></EM>خوابگرد و لینکده‌ی آن را در <STRONG><A href="http://www.google.com/reader/">گوگل‌ریدر</A></STRONG> بخوانید.<BR><BR><A href="http://www.khabgard.com/rss.asp"></A>آدرس فید مطالب خوابگرد<BR><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/farsiblog">http://feeds.feedburner.com/khabgard/farsiblog</A><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/"></A><BR><BR>آدرس فید لینکده‌ی خوابگرد<BR><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/linkade">http://feeds.feedburner.com/khabgard/linkade</A></P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-226028633">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-226028633 http://www.khabgard.com?id=-226028633 http://www.khabgard.com?id=-226028633 این آگهی تلخ! <P align=justify>این آگهی را امروز در یکی از روزنامه‌ها دیدم. اگر متن‌اش را با دقت بخوانید، متوجه می‌شوید که قصدم فقط کمک به آگهی‌دهنده نیست. این دو برادر هفت و هشت ساله، اگر زنده باشند اکنون سی و سی و یک‌ساله‌اند. جان‌به‌دربردگانی از جنگی که بیست و یک سال از پایان آن می‌گذرد؛ اما زخم‌های آن هنوز نه خوب شده نه حتا رو به بهبود است. با این همه زخمی که از جنگ بر دوش داریم هنوز، چگونه می‌توان به این دو عکس خیره شد، به پدر شهیدشان و مادر شکسته‌شان فکر کرد و سردارانی را پیش چشم نیاورد که این روزها چشم در چشم همه‌ی ما «ارواح گمشده‌ی جنگ» ایستاده‌اند و خصمانه می‌نگرند و می‌تازند بر ما که مبادا سخنی در دفاع از «مام گمگشته‌تر میهن» بگوییم که منافع قدرت ایشان را نشانه می‌گیرد؟<BR><BR><IMG alt="تصویر آگهی دو گمشده از زمان جنگ" hspace=0 src="http://parsgan.files.wordpress.com/2010/02/agahi_gomshode1.jpg" align=baseline border=1><BR><BR><BR><BR>:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::<BR>خوابگرد و لینکده‌ی آن را در <STRONG><A href="http://www.google.com/reader/">گوگل‌ریدر</A></STRONG> بخوانید.<BR><BR><A href="http://www.khabgard.com/rss.asp"></A>آدرس فید مطالب خوابگرد<BR><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/farsiblog">http://feeds.feedburner.com/khabgard/farsiblog</A><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/"></A><BR><BR>آدرس فید لینکده‌ی خوابگرد<BR><A href="http://feeds.feedburner.com/khabgard/linkade">http://feeds.feedburner.com/khabgard/linkade</A></P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=610548145">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=610548145 http://www.khabgard.com?id=610548145 http://www.khabgard.com?id=610548145 بازتاب اندیشه‌های مدیریتی در آثار سعدی <P align=justify> آثار سعدی با توجه به نگاه اجتماعی‌اش آکنده از اندیشه‌های مدیریتی است. <STRONG>دکتر غلامرضا خاکی</STRONG> در <STRONG>نوزدهمین مجموعه درس‌گفتارهایی درباره‌ی سعدی</STRONG> به بررسی آثار سعدی از زاویه اصول و فنون مدیریتی می‌پردازد.<BR><BR><IMG alt="" hspace=0 src="http://blog.khabgard.com/images/ads/sadi_poster_bookcity.jpg" align=baseline border=1><BR><BR>این درس‌گفتارها در <STRONG>روزهای چهارشنبه ۱۲ و ۱۹ اسفند ماه</STRONG> ساعت ۱۶:۳۰ در مرکز فرهنگی شهرکتاب واقع در خیابان شهیدبهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود و ورود برای علاقه‌مندان آزاد است.</P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-429634383">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-429634383 http://www.khabgard.com?id=-429634383 http://www.khabgard.com?id=-429634383 جایگاه کندی در فلسفه‌ی اسلامی <P align=justify><IMG alt="" hspace=5 src="http://blog.khabgard.com/images/ads/bookcityarm.gif" align=left vspace=2 border=1>ابویوسف یعقوب‌ بن اسحاق کندی را به عنوان یکی از پیشگامان فلسفه اسلامی و نخستین فیلسوف مسلمان می‌شناسند. آثار کندی بیش‌تر در قالب رسائلی در رشته‌های گوناگون از جمله فلسفه، منطق، موسیقی و حساب گرد آمده و مجموعا مشتمل بر ۲۹ رساله است.<BR><BR>نشست هفتگی شهرکتاب در روز <STRONG>سه‌شنبه یازدهم اسفند</STRONG> ساعت ۱۶:۳۰ به بررسی جایگاه کندی در فلسفه‌‌ی اسلامی اختصاص دارد که با سخنرانی <STRONG>دکتر سیدمحمود یوسف‌ثانی</STRONG> ـ مترجم مجموعه‌ی رسائل فلسفی کندی ـ در مرکز فرهنگی شهرکتاب واقع در خیابان شهیدبهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود و ورود برای علاقه‌مندان آزاد است.</P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=1779418675">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=1779418675 http://www.khabgard.com?id=1779418675 http://www.khabgard.com?id=1779418675 داستان کوتاه، داستان آدم‌های تنهاست <P align=justify><EM>گزارش نشست شهر کتاب در نقد و بررسی مجموعه‌داستان «از چهارده سالگی می‌ترسم» حسن محمودی و «نمی‌توانم به تو فکر نکنم سیما» محمد حسینی با سخنرانی دکتر امیرعلی نجومیان و محمدحسن شهسواری<BR><BR></EM><STRONG>آیدین فرنگی</STRONG>: «داستان کوتاه داستان آدم‌های تنهاست.» امیرعلی نجومیان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر در زمینه‌های ادبی و فلسفی با بیان مطلب فوق افزود: «بازنمائی یکی از ویژگی‌های مهم داستان کوتاه محسوب می‌شود. به عقیده اوکانر، داستان کوتاه داستان آدم‌های تنهاست. در رمان، شخصیت‌ها در بطن اجتماع حضور دارند و در ارتباطی متقابل با جامعه قرار گرفته‌اند. شخصیت‌های رمان‌ها برآمده از محیط اجتماعی‌شان هستند، اما در داستان کوتاه شخصیت‌ها دنیای درونی خود را فارغ دنیای بیرونی می‌بینند. در داستان کوتاه فضای ایزوله‌ای وجود دارد که فضای شخصی و درونی آدم‌هاست.» <?XML:NAMESPACE PREFIX = ASP-Rider /><ASP-Rider:more>[<STRONG>متن کامل گزارش نشست</STRONG>]</ASP-Rider:more><BR><BR><BR><IMG alt="" hspace=0 src="http://blog.khabgard.com/images/ets/bookcity_neshast_shahnoj.jpg" align=baseline border=1><BR><BR>نجومیان که در نشست هفتگی شهر کتاب مرکزی تهران و درباره نقد دو مجموعه داستان کوتاه ایرانی سخن می‌گفت سخنانش را چنین ادامه داد: «به عقیده اوکانر پیش از داستان کوتاه، شعر تغزلی تنها ژانری بود که می‌توانست دنیای درونی شخصیت را بیان کند. غزل هم شرح دردها، رنج‌ها‌، بیم‌ها و امیدهای یک فرد تنهاست. در داستان کوتاه نویسنده به انگیزه تغزل داستان می‌نویسد نه به انگیزه روایت‌گری. پس در داستان کوتاه انسان تنهایی داریم که در برابر انسان در حال تعامل رمان قرار می‌گیرد.»<BR><BR> این منتقد ادبی تصریح کرد: «علت نخبه‌گرا بودن داستان کوتاه هم به آنچه گفته شد بازمی‌گردد. داستان کوتاه در هیچ کجای دنیا چیزی نیست که عامه مردم بخوانند؛ اما در رمان که ژانر مورد پسند عامه مردم است واقعیت‌ها و تعاملات اجتماعی برای خواننده بسیار آشناست و در واقع رمان شبیه زندگی است. هر چند که این زاویه دید را به همه آثار در زمینه رمان نمی‌توان تعمیم داد. بر اساس آنچه شرح داده شد، به نظر من اولیس، اثر جویس یا رمان‌های وولف، بیشتر داستان‌های بلندی هستند که از منطق داستان کوتاه تبعیت می‌کنند، نه یک داستان بلند یا رمان به گونه مالوف.»<BR><BR>نقد و معرفی و دو مجموعه داستان کوتاه ایرانی موضوع نشست بود: «از چهارده سالگی می‌ترسم» اثر حسن محمودی و «نمی‌توانم به تو فکر نکنم سیما» اثر محمد حسینی. حسن محمودی، روزنامه‌نگار در حوزه‌های تئاتر و فرهنگ و هنر، مجموعه‌های «وقتی آهسته حرف می‌زنیم المیرا خواب است»، «یکی از زن‌ها دارد می‌میرد» را در کارنامه خود دارد و دو اثر پژوهشی را نیز درباره بهرام صادقی و صادق چوبک به چاپ رسانده. محمد حسینی، داستان‌نویس، پژوهشگر حوزه ادبیات و ویراستار نیز قبلا با رمان «آبی‌تر از گناه» سال ۱۳۸۴ جایزه رمان سال بنیاد گلشیری را به دست آورده است.<BR><BR>نجومیان داستان‌های حسن محمودی را در کتاب «از چهارده سالگی می‌ترسم»، واجد خصیصه‌ای بازنمایی دنیای درونی برشمرد.<BR><BR> او ویژگی دیگر داستان کوتاه را معطوف به مولفه زمان دانست و تصریح کرد: «زمان داستانی در داستان کوتاه معمولا فاصله کمتری با زمان متن دارد. ما در داستان کوتاه بیشتر مواقع با یک ایست زمانی روبرو می‌شویم که در نقطه مرکزی داستان اتفاق می‌افتد. یک لحظه در داستان کوتاه، لحظه سرنوشت‌ساز به حساب می‌آید که می‌توان آن را لحظه بحرانی نامید. از دیگرسو ما در داستان کوتاه با بحث انجماد زمانی روبرو هستیم؛ وقتی زمان می‌ایستد، ناتوانی در کنش شخصیت در قبال رویدادها نیز پدید می‌آید و از همین روست که در داستان کوتاه شخصیت‌ها در موقعیت‌های فلج‌کننده و تردیدآمیز قرار می‌گیرند، اما در داستان بلند، ما با شخصیت‌های کنش‌مند روبرو هستیم.»<BR><BR>وی نگاه مدرنیستی به جهان را هم از خصایص داستان کوتاه دانست و گفت: «نگاه مدرنیستی به داستان کوتاه کمک کرده و داستان کوتاه به نگاه مدرنیستی. مدرنیزم و داستان کوتاه رابطه تنگاتنگی با یکدیگر دارند. ما در بیشتر داستان‌های مجموعه «نمی‌توانم به تو فکر نکنم سیما»، با تعریف اخیر از داستان کوتاه مواجه می‌شویم.»<BR><BR>«مردان داستان‌نویس ما معمولا چه نوع شخصیت مردی را در داستان‌های‌شان آفریده‌اند؟» پرسش فوق را محمدحسن شهسواری، منتقد و پژوهشگر ادبی به عنوان دیگر سخنران نشست مطرح کرد و خود چنین پاسخ داد: «نویسندگان مرد داستان‌نویس ما یک الگو بیشتر ندارند. کهن‌الگوی آنها مرد روشنفکر درک‌نشده همه چیزدان ناراضی است و سرسلسله این مجموعه بوف کور صادق هدایت محسوب می‌شود. در غالب آثار نویسندگان ایرانی هر جا فضا شهری بوده، این مرد به شکلی سربرآورده است؛ از چشم‌هایش بزرگ علوی، مدیر مدرسه جلال آل احمد، ملکوت بهرام صادقی، آواز کشتگان براهنی، آینه‌های دردار گلشیری، رود روای ابوتراب خسروی و... همه از این کهن‌الگو بهره گرفته‌اند. این کهن‌الگو تلفیق یا برگرفته‌ای است از دو نماد فرهنگ ایرانی و اسلامی: یکی سیاوش و دیگری علی‌بن‌ابی‌طالب تا پیش از رسیدن به خلافت. علی‌بن‌ابی‌طالب مردی است یگانه، روشنفکر و شجاع که سنت‌گرایان و عوام بزرگی او را تاب نیاورده‌اند و او ناگزیر شب‌ها تنها بر چاه می‌گرید. در مورد شخصیت سیاوش هم آنچه بیشتر مد نظر است علاوه بر بحث پسرکشی که صرفا به سیاوش برنمی‌گردد، مقوله حضور زن به عنوان عامل اصلی مرگ اوست.»<BR><BR> این روزنامه‌نگار و داستان‌نویس در ادامه بحث خود مساله تاثیر روند رشد یا افول ملت‌ها بر ادبیات آنها را پیش کشید و گفت: «اگر تمدنی که هنرمند از آن ارتزاق می‌کند پویا و زایا باشد، قهرمان سربرآورده از آن، از کهن‌الگوی شخصیت قالبی قهرمان در شاه‌پی‌رنگ تبعیت خواهد کرد که قهرمانی است یگانه و خواستار تغییر جهان. اما هنرمندان دوران حضیض یک تمدن در بیشتر موارد ویژگی‌های قهرمان شاه‌پی‌رنگ را تغییر می‌دهند. قهرمان شاه‌پی‌رنگ این دوران به دنبال تغییر جهان نیست؛ بلکه قهرمان خرده‌پی‌رنگی است که اگر خیلی اعتماد به نفس داشته باشد در نهایت به تفسیر جهان می‌نشیند. او بیشتر مواقع مرثیه‌سراست و به سرنوشت غمبار خویش اشک می‌ریزد.»<BR><BR> به عقیده شهسواری ایرانیان در سه دوره مهم موفق به تولید قهرمان شاه‌پی‌رنگ شده‌اند: ابتدا در عصر باستان و پس از تفوق فرهنگ زرتشتی، سپس در قرن سوم و چهارم هجری بعد از پس زدن اعراب و بار سوم بعد از ظهور صفویه که با پس زدن مغولان و تیموریان همراه بود.<BR><BR> او قابل تعمیم بودن و پیش‌بینی پذیری را هم دو خصیصه قهرمان شاه‌پی‌رنگ دانست و اضافه کرد: «در دو دوره کوتاه معاصر هم، اولی بین سال‌های ۳۰ تا ۵۰ خورشیدی و دومی در سال‌های جنگ ایران و عراق ما با قهرمان شاه‌پی‌رنگ روبرو هستیم. در اولی اعتماد به نفس قهرمان ریشه در بعد ایرانی وی نداشت و متکی به اردوگاه شرق بود. قهرمان‌شاه‌پی‌رنگ دوم معاصر هم نه در ادبیات که بیشتر در سینما ظهور یافت و عمر چندانی نیز نداشت.»<BR><BR>وی انفعال، برج عاج نشینی، متهم کردن دیگران به هرزگی، بی‌مقداری، کینه‌جویی و فرصت‌طلبی را از خصایص قهرمان خرده پی‌رنگ دانست و تاکید کرد: «در غزل این دیگری، در نقش مدعی ظاهر شده است. قهرمان خرده پی‌رنگ همواره در حال مرثیه‌خوانی است و زنان موجود در این قسم آثار هم یا در وضعیت لکاته هستند یا در وضیت اثیری. در داستان‌های کتاب نمی‌توانم به تو فکر نکنم سیما، نوشته محمد حسینی هم همین وضعیت را عینا مشاهده می‌کنیم. نویسنده در بیشتر آثار مجموعه خود در مسیر کهن‌الگوها و در پی اعقاب خود حرکت کرده و نتوانسته به موقعیت خلق یک شخصیت غیرقالبی دست بیابد.»<BR><BR> اما روشنفکران ایرانی در حوزه داستان‌نویسی چه مواضعی در قابل سنت گرفته‌اند؟ شهسواری در برابر سوالی که خود طرح کرده بود اینطور جواب داد: «موضع نخست تحقیر است. آثار صادق هدایت در دو حوزه داستانی و غیرداستانی، داستان‌های آل احمد، داستان‌های بزرگ علوی و بهرام صادقی و... در این قسم جای می‌گیرند. موضع دوم نمایش صرف سنت است و محول کردن انجام تحقیر به عهده خواننده؛ مثل آثار غلامحسین ساعدی. این دو موضع در پیش از انقلاب سال ۵۷ رخ نموده بود. اما بعد از انقلاب چهار گونه رفتاری جدید در قبال سنت خود را نشان داد: از دهه ۶۰ تا نیمه دهه ۷۰ نگاه عاشقانه توام با تنفر نسبت سنت بروز یافت که می‌توان آن را نوعی نوستالژی ارتجاعی دانست. در سال‌های پس از دوم خرداد گونه‌‌ای آشتی بین سنت و تجدد پدید آمد؛ مثل رمان نیمه غائب نوشته آقای سناپور و در آغاز دهه ۸۰ نوعی رندی حافظانه در قبال سنت ظاهر شد؛ در اینجا دیگر نه صحبتی از مرثیه‌خوانی در میان بود و نه احساسات نوستالژیک دیده می‌شد؛ بلکه نویسنده به شوخی با سنت می‌پرداخت. کتاب نگران نباش نوشته خانم محبعلی در این دسته جای دارد.<BR><BR>و آخرین نگاه متعلق به کسانی است که پس از انقلاب به دنیا آمده‌اند. این نویسندگان در شرایطی بزرگ شده‌اند که دوران تلفیق ابعاد ایرانی، اسلامی و غربی فرهنگ در کشور ما بوده و آنها تقابلی را بین این سه رکن فرهنگ کنونی کشورمان احساس نکرده‌اند. نویسندگان جدید که متاسفانه آثار اندکی از آنها به چاپ رسیده و آثارشان بیشتر در انتظار مجوز چاپ به سرمی‌برد، به معیارهای نقد درونی روی آورده و بیشتر فرهنگ حاضر را یک ارگانیسم زنده می‌دانند تا یک گذشته به ارث رسیده. داستان‌های از چهارده سالگی می‌ترسم حسن محمودی را در رده سوم یعنی در ردیف نوستالژی ارتجاعی یا عشق همراه با نفرت نسبت به گذشته و سنت می‌توان قرار داد.»  </P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-189551817">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-189551817 http://www.khabgard.com?id=-189551817 http://www.khabgard.com?id=-189551817 «شب ممکن» محمدحسن شهسواری <P align=justify><IMG alt="تصویر جلد رمان «شب ممکن» محمدحسن شهسواری" hspace=10 src="http://blog.khabgard.com/images/books/shabemomken_shahsavari.jpg" align=left vspace=5 border=1>رمان تازه‌ی <A href="http://www.khabgard.com/backwin">محمدحسن شهسواری</A> را یکی دو هفته است که نشر چشمه به بازار کتاب فرستاده. این رمان، چهارمین اثر داستانی شهسواری ست پس از مجموعه‌داستان «کلمه‌ها و ترکیب‌های کهنه» (۱۳۷۶)، رمان «پاگرد» (۱۳۸۳) و مجموعه‌داستان «تقدیم به چند داستان کوتاه» (۱۳۸۶). احتمالاً این رمان بحث و گفت‌وگوهای خوب و حتا شاید تندی درخواهد انداخت، اما بدون این که پیش‌داوری بدهم، می‌توانم این را فقط بگویم که در خوش‌خوان بودن این رمانِ تقریباً متفاوت هیچ شکی نیست. گفتنی‌های دیگر خودم بماند برای بعد.<BR><BR>بخشی از متن این رمان که در پشت جلد آمده از این قرار است:<BR><BR>به خاطر کاغذهای مچاله‌ی کنار سطل آشغال اتاقم است که نمی‌دانم به رمانت به چشم یک منتقد نگاه کنم یا یکی از شخصیت‌ها. همه‌ی این کاغذپاره‌ها نوشته‌هایی هستند که در آن‌ها سعی کرده بودم در برابر رمانت ـ نمی‌دانم بنویسم رمانت، رمانِ هاله یا رمانم ـ نقش منتقدی خارج از گود را بازی کنم. نمی‌شود، نشد. شاید نگه‌شان دارم تا از خواندن‌شان سر ذوق بیایی که جناب آقای استاد دانشگاه، منتقد و ویراستار بسیار جدی، همین که به اسم هاله می‌رسد، به رغم همه‌ی تلاشی که می‌کند، باز هم نمی‌تواند جلوِ احساساتش را بگیرد... بگذریم. نوش‌داروی پس از مرگ سهراب، همیشه و در هر زمان تلخ‌ترین بیهوده‌ی جهان است.<BR><BR><EM>شب ممکن ـ نشر چشمه ـ ۱۶۰ صفحه ـ ۳۲۰۰ تومان</EM></P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=1659815052">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=1659815052 http://www.khabgard.com?id=1659815052 http://www.khabgard.com?id=1659815052 فراخوان همایش «سعدی در غزل» <P align=justify><IMG alt="" hspace=5 src="http://blog.khabgard.com/images/ads/bookcityarm.gif" align=left vspace=2 border=1>شهرکتاب مرکزی با همکاری مرکز سعدی‌شناسی و به مناسبت روز بزرگداشت سعدی، همایش سعدی در غزل را در روز <STRONG>پنج‌شنبه دوم اردیبهشت ۱۳۸۹</STRONG> برگزار می‌کند. پژوهشگرانی که درباره‌ی سعدی و اندیشه‌‌های وی تحقیق کرده‌‌اند، او را استاد غزل عاشقانه و به کمال‌‌رساننده‌ی نقطه‌ی اوج چنین شیوه‌ی سخنوری دانسته‌‌اند و قرن‌هاست که مردم ایران و فارسی‌زبانان در غزل‌های سعدی بیان احوال روح و عواطف خود را جسته و آن را می‌خوانند و غزل‌های سعدی از نظر روانی، زیبایی و بلاغت کلام منتهای زبان فارسی است.<BR><BR>در همایش «سعدی در غزل» هر یک از صاحب‌نظران و سعدی‌پژوهان غزلی از سعدی را انتخاب و به شرح و تفسیر آن می‌پردازند. علاقه‌مندان، پژوهشگران و استادان می‌توانند چکیده‌ی مقالات خود را در باب غزل سعدی تا <STRONG>پایان اسفند ماه</STRONG> به مرکز فرهنگی شهرکتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه‌ی سوم و یا به نشانی الکترونیکی <A href="mailto:bookcity84@googlemail.com">bookcity84@googlemail.com</A>  ارسال کنند.</P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=1242843198">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=1242843198 http://www.khabgard.com?id=1242843198 http://www.khabgard.com?id=1242843198 ویتگنشتاین و حکمت <P align=justify><IMG alt="" hspace=5 src="http://blog.khabgard.com/images/ads/bookcityarm.gif" align=left vspace=2 border=1>در آثار ویتگنشتاین قطعات فراوانی با درون‌مایه‌ی حکمت‌آمیز یافت می‌شود. در شیوه‌ی تفکر او، در روش و هدف فلسفه‌ورزی او، نیز می‌توان شباهت‌هایی با سنت‌های حکمی کشف کرد. موضوع حکمت پیوندگاه تفکر ویتگنشتاین و شیوه‌ی زندگی اوست. کتاب <STRONG>«ویتگنشتاین و حکمت»</STRONG> به بررسی حکمت در فلسفه‌ و زندگی ویتگنشتاین می‌پردازد.<BR><BR>نشست هفتگی شهرکتاب در روز <STRONG>سه‌شنبه چهارم اسفند</STRONG> ساعت ۱۶:۳۰ به نقد و بررسی کتاب «ویتگنشتاین و حکمت» نوشته‌ی <STRONG>مالک حسینی</STRONG> اختصاص دارد که با حضور <STRONG>دکتر محسن جوادی و دکتر مالک حسینی</STRONG> در مرکز فرهنگی شهرکتاب، واقع در خیابان شهیدبهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار می‌شود و ورود برای عموم علاقه‌مندان آزاد است.</P><br><a href="http://www.khabgard.com?id=-1545070197">کامنت‌ها</a> http://www.khabgard.com?id=-1545070197 http://www.khabgard.com?id=-1545070197 http://www.khabgard.com?id=-1545070197