توضيح ضروری
اگر غلطنامه‌های پيشين را پيگيری نکرده‌ايد و نخوانده‌ايد، لطفا يا از خير خواندن اين شماره هم بگذريد و يا اول برويد سراغ آن‌ها، بخوانيدشان و بعد اگر بازهم حوصله داشتيد و موضوع برايتان هم‌چنان مهم بود، بياييد سراغ اين شماره. [لينک غلطنامه‌های پيشين و موارد به‌دردبخور ديگر، پايين همين يادداشت ثبت شده.] رعايت موارد اين غلطنامه‌ها به‌نظر خودِ من از واجب‌ترين واجب‌هاست اولا برای کسانی که وبلاگ‌نويس‌اند و دوم برای مديران سايت‌ها و سوم برای هر کاربر اينترنت و استفاده‌کننده از کامپيوتر. اگر اين اهميت را قبول نداريد، همين الآن خوابگرد را close کنيد لطفا!

غلطنامه‌ [۵] 
کلمه‌ی «کتاب» را عينا از  داخل گيومه copy کنيد و آن را در بخش «جستجو»ی همين وبلاگ paste  کنيد، فرمان جستجو بدهيد و نتيجه را ببينيد. حالا همين کلمه را اين‌بار از داخل اين گيومه: «كتاب» copy و paste کنيد و دوباره فرمان جستجو بدهيد. حالا نتيجه را با نتيجه‌ی قبلی مقايسه کنيد. می‌بينيد که باهم فرق دارند. چرا؟

خيلی از ما بدون اين که بدانيم، از کاراکترهای زبان عربی در کامپيوتر به‌جای کاراکترهای زبان فارسی استفاده می‌کنيم. تا جايی که من می‌دانم، تعداد اين کاراکترها پنج تاست؛ دو حرف و سه عدد: «ک»، «ی»، «۴»، «۵» و «۶». تا پيش از ويندوز Me اين امکان براي ما وجود نداشت که از کاراکترهای اختصاصی فارسی به‌طور کامل استفاده کنيم، ولی از بعد از آن اين امکان وجود دارد که مهم‌ترين‌ و دردسرسازترينش همان «ی» است.

فرق اين چند کاراکتر ميان زبان عربی و فارسی چيست؟
:: حرف کاف در فارسی اين است: «ک»، ولی در عربی: «ك». البته هر دوی اين‌ها وقتی ميان کلمه‌ای می‌نشينند، شکل يکسانی پيدا می‌کنند؛ ولی اين به معنای اين نيست که هويت مستقل خود را از دست بدهند. بلکه «ک» فارسی هم‌چنان فارسی خواهد بود و «ك» عربی هم‌چنان عربی خواهد ماند. اما اگر در پايان کلمه‌ای قرار بگيرند، قيافه‌شان را خيلی راحت می‌شود از هم تشخيص داد.

:: حرف ی در فارسی اين است: «ی»، ولی در عربی: «ي». [دو نقطه را که زيرش می‌بينيد.] در واقع حرف «ی» در فارسی دوتاست؛ «ی» وسط و «ی» آخر. اگر دقت کرده باشيد، متوجه می‌شويد که در خيلی از وبلاگ‌ها و وب‌سايت‌ها از «ي» عربی به‌جای «ی» فارسی استفاده می‌کنند. برای همين بيش‌تر کلماتی که به «ی» ختم می‌شوند را با «ي» دونقطه‌دار می‌بينيد. برای نمونه سری به سايت ايسنا بزنيد. از اين طرف، بعضی از آن‌ها هم که از ويندوزهايی مثل XP و 2000 استفاده می‌کنند، بدون توجه، همان «ی» فارسی آخر را در ميان کلمه می‌نشانند و چون خودشان آن را درست می‌بينند، فکر می‌کنند ديگران هم مشکلی ندارند. در حالی که آن‌ها که از ويندوزهای پايين‌تر استفاده می‌کنند، «ی» وسط را جداگانه و تقريبا به اين شکل می‌بينند: «ای‌ن». پس بايد حواس مان جمع باشد که به‌رغم ميل‌مان هم که شده، «ی» آخر را در فارسی يک حرف کاملا مستقل ار «ی» وسط بدانيم.

:: در سه عدد ۴ ـ‌ ۵ ـ ۶ هم اين اختلاط به‌وجود آمده و کم‌تر به آن دقت می‌کنيم. خيلی‌ها برای اين اعداد، از نمونه‌ی عربی‌‌اش استفاده می‌کنند که به اين شکل‌اند: ٤ ـ ٥ ـ ٦. اگر مقايسه کنيد، می‌بينيد که کاراکترهای فارسی اين سه عدد، با همتاهای عربی‌شان فرق می‌کند. در اين مورد خاص باز هم آن برنامه‌ی TrayLayout اين امکان را به شما می‌دهد که از کليدهای اعداد رديف بالای کيبوردتان برای تايپ اعداد فارسی استفاده کنيد.

خب که چی؟
اطلاع‌داشتن از وضعيت اين پنج کاراکتر و تفاوت‌شان با نمونه‌های عربی‌اش، به ما کمک می‌کند که هنگام «جستجو» در هر وبلاگ و يا سايتی، بهتر و درست‌‌تر به نتيجه برسيم. توجه داشته باشيد که کامپيتر با همه‌ی خوبی‌اش، نهايتا يک موجود زبان‌نفهم است که برای هر چيزی يک تعريفی دارد. نه ريخت و قيافه‌ی مشترک را تشخيص می‌دهد و نه حتا از دوتا نقطه‌ی ناقابل می‌گذرد. [من خودم در اين وبلاگ عامدانه تلاش می‌کنم اسم‌های خاصی را که مثلا به حرف «ی» ختم می‌شوند، به هر دو صورت ثبت کنم تا جستجوکننده دچار سردرگمی نشود.] از طرف ديگر دانستن اين تفاوت انگيزه‌ای می‌شود برای ما که با استفاده‌ی هميشگی از نمونه‌های فارسی اين کاراکترها، به مرور زمان کمک کنيم به يکدست شدن نگارش فارسی در وب که قطعا نتيجه‌های مهمی در پی خواهد داشت. البته توضيح در اين‌باره زياد است و منظور من بيش‌تر طرح موضوع بود و اين که دستِ‌کم شاخک‌های ذهن شما را نسبت به اين موضوع حساس کنم. اميدوارم خودتان موضوع را پی بگيريد و خصوصا اين که در ويندوزهای خودتان چه‌طور بايد اين کاراکترها را پيدا کنيد تا هم شما آسوده باشيد و هم خوانندگان وبلاگ و يا سايت شما.

پيوندها
:: [غلط ـــــ نامه ۱ / «نيم‌فاصله»، «می» مضارع و «ها» جمع]
:: [غلط ـــــ نامه ۲ / نقطه‌گذاری و فاصله‌ها]
:: [غلط ـــــ نامه ۳ / «را» مفعولی و «به» اضافه]
:: [غلط ـــــ نامه ۴ / کالبدشکافی يک نوشته‌ي پرغلط]
:: [چرا نيم‌فاصله؟ / از وبلاگ پادساعتگرد]
:: [دانلود برنامه‌ی TrayLayout]