مهرماه ۱۴۰۱ در اوج جنبش «زن زندگی آزادی»، روزنامه‌نگار فقید رضا حقیقت‌نژاد درباره‌ی حامد اسماعیلیون، که از پرچمداران اعتراضات در خارج از کشور بود، می‌گفت «او رهبر اپوزیسیون نیست ولی مثال درست یک رهبر اپوزیسیون است؛ چهره‌ای که نشان داد اگر کسی برنامه و کاریزما داشته باشد، ایجاد حرکت منسجم میان مردم ممکن است». بیش از سه سال از آن روزها گذشته و اکنون، در میانه‌ی دور جدید اعتراضات در ایران که از هفتم دی‌ماه آغاز شده، نام رضا پهلوی … ادامه

اشتفانی هنینگ:* ترامپ در مصاحبه‌ی اخیرش با سایت پولتیکو ۴۵ دقیقه‌ی تمام در حالت آماده‌باش بود؛ رفتاری که در دیگر مصاحبه‌هایش هم تکرار شده است. همین موضوع به‌تنهایی گسستی آشکار با آن چیزی است که در فضای سیاسی از نظر بلاغی جا افتاده است. مصاحبه‌ی داشا برنز از روزنامه‌ی آمریکایی «پولیتیکو» با ترامپ در حالی آغاز می‌شود که ترامپ روی لبه‌ی صندلی چرمی‌اش نشسته است. او تا پایان مصاحبه این وضعیت را تغییر نمی‌دهد؛ حتا یک‌بار هم به پشتی صندلی … ادامه

حبیب حسینی‌فرد: توماس مان بازگشته است؛ این جمله تنها برای روز ۶ ژوئن ۲۰۲۵ (۱۶ خرداد) در لوبک (زادگاه توماس مان در شمال آلمان) صادق نیست، بلکه در سراسر آلمان، به مناسبت صدوپنجاهمین سالگرد تولد او، به‌تمام معنا صدق می‌کند. در واقع امسال سال بزرگداشت توأم با نقد توماس مان است که حالا به نویسنده‌ای مورد قبول در میان همه‌ی طیف‌های سیاسی آلمان بدل شده است. به مناسبت ۱۵۰‌سالگی تولد توماس مان، حالا برای هوادارانش یک پلت‌فرم بزرگ اینترنتی هم … ادامه

رضا شکراللهی: آکادمی فرانسه، که معادل «فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی» در ایران است، حدود ۴۰۰ سال پیشینه دارد. طبق سنت ۴۰ عضو مادام‌العمر دارد و تنها زمانی کسی عضو آن می‌شود که اکثریت اعضای کنونی او را انتخاب کنند. هرکس هم که انتخاب شود، می‌تواند یک کت رسمی مخصوص با گلدوزی طرح برگ زیتون بر تن کند که اختصاصی برای او دوخته می‌شود و حدود ۵۰ هزار یورو آب می‌خورد. دبیر فعلی آن هم امین معلوف است؛ نویسنده‌ و … ادامه

مهرداد اصیل: آیزایا برلین برخی روشنفکران روسیه‌ی عصر شوروی را از نزدیک می‌شناخت؛ از جمله، دیدارهایی با بوریس پاسترناک داشت و رمان دکتر ژیواگو را پیش از انتشار خوانده بود. او جدا از خاطرات دیدارهایش با پاسترناک، دو یادداشت کوتاه درباره‌ی تنها رمان این بزرگ‌ترین شاعر قرن بیستم روسیه نوشته است؛ یکی متن کوتاهی است که در همان سال انتشار کتاب (۱۹۵۸)، به مناسبت انتخاب بهترین کتاب سال، منتشر شد، و دیگری یادداشتی که آن را سال‌ها بعد، در ۱۹۹۵، … ادامه

مهرداد اصیل، از میان آثار حوزه‌ی ادبیات جهان که سال ۱۴۰۲ به فارسی ترجمه و منتشر شده، ۱۰ کتاب را به‌عنوان «کتاب‌های برتر سال» انتخاب و معرفی کرده که در ادامه می‌خوانید.* مهرداد برایم نوشته که سال ۱۴۰۲ سالِ کم‌کتابی نبود و ناشرها هم خیلی فعال بودند، اما کمتر عنوانی منتشر شد که فضای فرهنگی را تکان بدهد. فهرست کتاب‌های برتر به سیاق هر سال از اواخر بهمن نهایی شد و طبعاً کتاب‌های اسفند جا ماند، حال این‌که ناشرها معمولاً … ادامه

آرمان ریاحی: اگر در گذشته رویکرد سینما ساده‌کردن پیچیدگی‌های زیستن بود، سینمای امروز، تا می‌‌تواند، سعی می‌کند پیچیدگی‌های یک زندگی ساده را بیرون بکشد و نمایش دهد. فیلم نهنگ این کار را با نشانه‌ها انجام می‌دهد: خانه‌ای ساده و آشفته و مردی که از فربهی مفرط در حال مرگ است؛ موجودی سنگین‌وزن که دچار لرزش چربی‌هاست و مرز جنسیت خود را گم کرده‌ و ما شاهد رنجی هستیم که او بر خود تحمیل کرده است. نقش‌آفرینی برندن فریزر در فیلم … ادامه

حبیب حسینی‌فرد: ۵۰ سال از مرگ پابلو نرودا، شاعر بزرگ شیلیایی با آوازهٔ جهانی، می‌گذرد و در تمام این سال‌ها این سؤال مطرح بوده که مرگ او چگونه رخ داد و آیا برخی نشانه‌های مسمومیت در مورد او واقعیت دارد یا نه و اگر مسموم شده بوده، چه کس یا کسانی آن را طرح و اجرا کرده‌اند. در هفته‌‌های اخیر این شک و تردید مایه‌های واقعی‌تر پیدا کرده است. نتیجهٔ یک تحقیق پزشکی که از مدت‌ها پیش گروهی از متخصصان … ادامه

الفِ اعدام نوشته‌ی آریامن احمدی «قتل نکن» پنجمین فرمان از ده فرمان موسی است؛ فرمانی که به موجب آن کریستوف کیشلوفسکی، از بزرگ‌ترین فیلم‌سازان تاریخ، «فیلم کوتاهی درباره کُشتن» را در سال ۱۹۸۸ ساخت؛ فیلمی که اثرگذاری آن به تعلیق و لغو حکم اعدام در لهستان انجامید؛ حکمی که تا پیش از آن، در حکومت کمونیستی، هرسال ده‌ها و صدها نفر را به چوبه‌ی دار می‌سپرد. از فیلمِ کیشلوفسکی می‌توان پُل زد به این میراثِ غیرانسانیِ بشر که به شکل‌های … ادامه